ChatGPT ka zhvilluar një aftësi që konsiderohej ekskluzivisht njerëzore

Inteligjenca Artificiale, modeli i gjuhës ChatGPT, ka zhvilluar vetë një teori të mendjes, një aftësi që deri vonë mendohej të ishte unike për njerëzit, ka treguar një studim i ri.

Sipas një studimi të publikuar në platformën shkencore Arxiv, një version i ri i modelit të gjuhës ChatGPT kaloi testin e teorisë së mendjes (ToM) në nivelin e një fëmije nëntë vjeçar.

Çfarë është Chat GPT?

Shkurtimisht, ChatGPT (Generative Pre-trained Transformer) është një model i madh gjuhësor i zhvilluar nga OpenAI. Është një sistem i bazuar në mësimin e thellë dhe inteligjencën artificiale, dhe është trajnuar në një korpus të madh tekstesh. Përdoret për të gjeneruar gjuhë natyrore në një sërë kontekstesh, duke përfshirë gjenerimin e përgjigjeve për pyetje, shkrimin e eseve dhe artikujve, madje edhe simulimin e bisedave me njerëzit. Përdoret gjithashtu për përkthim me makinë, kodim, analizë ndjenjash, etj. Për shkak të aftësisë së tij për të gjeneruar gjuhë natyrale dhe për të kuptuar kontekstin, ai është bërë një mjet popullor për aplikacione të ndryshme si chatbots, asistentë virtualë dhe sisteme të tjera që përdorin gjuhën natyrore për të komunikoni me përdoruesit.

Në fund të vitit 2022, ai shkaktoi shumë emocione sepse u duk se mund të vidhte një pjesë të madhe të byrekut të kërkimit nga Google dhe se përfundimisht mund të merrte përsipër performancën e disa punëve intelektuale si programimi dhe mësimdhënia, ose të paktën pjesën më të madhe të tyre.

Çfarë është teoria e mendjes?

Për të kuptuar rezultatet e studimit të ri, është e rëndësishme të sqarohet se çfarë do të thotë teoria e mendjes.

Teoria e mendjes (ToM) është aftësia për t'i atribuar gjendjet mendore të pavëzhgueshme të tjerëve dhe është jashtëzakonisht e rëndësishme për ndërveprimet shoqërore njerëzore, komunikimin, vetëdijen dhe moralin. Të kesh një teori të mendjes është e ngjashme, por jo identike, me aftësinë për ndjeshmëri ose dhembshuri.

Teoria e mendjes është një mekanizëm njohës, jo ndonjë teori shkencore e mendjes. Ne jemi ata që kemi një teori të mendjes për të tjerët, domethënë ne e kuptojmë se edhe të tjerët kanë një mendje me të cilën na perceptojnë.

Teoria e mendjes ilustrohet mirë nga një eksperiment i njohur si testi Sally dhe Anna, i cili tregoi se fëmijët e vegjël, nën moshën katër vjeç, përgjithësisht nuk kanë një ndjenjë të zhvilluar për të njohur mendjet e pavarura të të tjerëve. Në të, Sally vendos topin në kosh dhe largohet nga dhoma. Ndërsa Sally është larg, Anne merr topin dhe e zhvendos atë në kuti. Më pas Sally kthehet në dhomë dhe fëmijët duhet t'i përgjigjen pyetjes se ku do të kërkojnë topin fillimisht. Fëmijët më të mëdhenj, të cilët kanë një teori të zhvilluar të mendjes, do të thonë "në kosh", sepse e kuptojnë se Sally nuk e ka parë që ndërkohë topi është lëvizur, ndaj supozojnë se do ta kërkojë aty ku e ka lënë. Por fëmijët e vegjël do të përgjigjen "në kuti" sepse mendojnë se të gjithë dinë njësoj si ata. Kjo do të thotë se ata nuk kanë një teori të zhvilluar të mendjes.

Mendohej se vetëm njerëzit kishin teorinë e mendjes, por më pas doli që edhe disa kafshë e kishin atë

Deri vonë, shkencëtarët përgjithësisht besonin se vetëm njerëzit mund të kishin një teori të mendjes. Megjithatë, disa kërkime kanë treguar se edhe kafshët më inteligjente si primatët dhe sorrat e kanë atë në një masë të caktuar.

Për shembull, sorrat dinë të varrosin ushqimin në një vend të caktuar dhe më pas, kur janë të sigurt se askush nuk po e shikon, e gërmojnë dhe e zhvendosin në një vend tjetër. Një studim i plotë i paraqitur në vitin 2016 në revistën Nature tregoi se një sjellje e tillë nuk është thjesht instinkt, por se sorrat kanë vërtet një nivel themelor të teorisë së mendjes.

Por nga ana tjetër, edhe majmunët, të cilët thuhet se kanë inteligjencë afër njeriut, duket se kanë rezultate dukshëm më të ulëta se njerëzit kur testohen në teorinë e mendjes.

Supozohet se çrregullimet në teorinë e mendjes mund të ndodhin te njerëzit me autizëm, anoreksi, nervozizëm, skizofreni, disfori, çrregullim të hiperaktivitetit të deficitit të vëmendjes, varësisë ndaj kokainës, dëmtim të trurit të shkaktuar nga alkooli, etj.

Versioni i ri i ChatGPT ka kaluar testin e teorisë së mendjes

Autori i studimit të ri, Michal Kosinski nga Universiteti Stanford, përdori në kërkimin e tij dy detyra klasike të besimit të rremë që përdoren gjerësisht në teste për të matur zhvillimin e teorisë së mendjes tek njerëzit. Ai testoi disa modele gjuhësore mbi to pa u paraqitur atyre ndonjë shembull ose pa u dhënë atyre ndonjë trajnim paraprak në teorinë e mendjes.

Në hyrje të punimit, ai shkruan se rezultatet e tij tregojnë se modelet gjuhësore që ai ekzaminoi të paraqitura para vitit 2022 nuk treguan pothuajse asnjë aftësi për të zgjidhur detyrat e teorisë së mendjes. Por versioni i janarit 2022 i GPT3 (davinci-002) zgjidhi 70% të detyrave, një performancë e krahasueshme me atë që pritej nga fëmijët shtatë vjeç. Versioni i nëntorit 2022 i të njëjtit model (ChatGPT/davinci-003) zgjidhi deri në 93% të detyrave, një performancë e krahasueshme me atë të fëmijëve nëntëvjeçarë.

"Këto gjetje sugjerojnë se një aftësi e ngjashme me ToM (që deri më tani mendohej se ishte ekskluzivisht njerëzore) mund të jetë shfaqur spontanisht si një nënprodukt i përmirësimit të aftësive gjuhësore të modeleve gjuhësore," thekson Kosinski.

Ai beson se aftësi të tilla si teoria e mendjes nuk kanë nevojë të përfshihen në mënyrë eksplicite në trajnimin e AI. /Nacionale/