Shfuqizimi i policisë morale, një fitore e madhe për gratë në Iran - ndoshta do të bjerë edhe hixhabi i detyrueshëm

Pas disa muajsh protesta, në të cilat u vranë më shumë se 300 njerëz, Irani vendosi të heqë dorë dhe të shfuqizojë policinë morale. "Policia morale nuk ka asnjë lidhje me gjyqësorin" dhe kjo është arsyeja pse ajo u shfuqizua, tha kryeprokurori i Iranit, Jafar Montazeri, sipas AFP.

"Policia morale është shpërbërë, por gjyqësori do të vazhdojë të merret me këtë sfidë sociale", citoi gazeta Shargh të ketë thënë kryeprokurori Mohamed Jafar Montazeri. Nuk janë dhënë detaje për rrethanat apo zbatimin e vendimit.

"Është vetëm hapi i parë"

Kritikët e regjimit reaguan me frikë ndaj njoftimit. Problemi nuk është te policia morale, por te kërkesa për të veshur një mbulesë koke, shkroi një aktivist iranian në Twitter. “Gratë duhet të lëvizin lirshëm pa shami”, tha ai, duke vënë në dukje se ky do të ishte “vetëm hapi i parë”.

Vëzhguesit thonë se ndërsa shpërbërja e policisë morale nuk do të thotë fundi i shamive të detyrueshme, ai përfaqëson një hap të rëndësishëm në suksesin e lëvizjes së grave në Iran.

Është duke u rishikuar edhe ligji për mbajtjen e detyrueshme të hixhabit

Irani tha gjithashtu se do të rishikonte një ligj prej dekadash që kërkon që gratë të mbulojnë kokën, pasi vendi po lufton për të shuar më shumë se dy muaj protesta për një kod të rreptë veshjeje. Protestat kanë përfshirë Iranin pas vdekjes në paraburgim më 16 shtator të Mahsa Amini, një gruaje 22-vjeçare iraniane me origjinë kurde, e cila u arrestua nga policia e moralit për gjoja shkelje të ligjit të Sheriatit.

Protestuesit dogjën mbulesat e kokës dhe bërtisnin parulla kundër qeverisë. Që nga vdekja e Amini, një numër në rritje i grave nuk mbajnë hixhabin, veçanërisht në pjesën moderne veriore të Teheranit. "Si parlamenti, ashtu edhe gjyqësori po punojnë (për këtë çështje)" nëse ligji duhet të ndryshohet, tha dje avokati i shtetit iranian Mohamad Jafar Montazeri.

“Rezultatet priten në një ose dy javë”

Sipas agjencisë së lajmeve ISNA, ai nuk ka specifikuar se çfarë mund të ndryshojë në ligj me vendimin e këtyre dy organeve, të cilat janë në duart e shumicës së konservatorëve. Ekipi i shqyrtimit u takua me komisionin parlamentar për kulturën të mërkurën "dhe rezultatet priten brenda një ose dy javësh," tha prokurori i përgjithshëm.

Presidenti Ebrahim Raisi tha dje se themelet e republikës iraniane dhe islamit janë të shkruara në kushtetutë. "Por ka metoda të zbatimit të kushtetutës që mund të jenë fleksibël," tha ai në një fjalim televiziv.

Hixhabi u bë i detyrueshëm për të gjitha gratë në Iran në prill 1983, katër vjet pas Revolucionit Islamik që përmbysi monarkinë e mbështetur nga SHBA. Mbetet një çështje shumë e ndjeshme në një vend ku konservatorët këmbëngulin se hixhabi duhet të jetë i detyrueshëm, ndërsa reformistët duan t'ia lënë atë zgjedhjes individuale.

Qindra të vrarë

Pasi hixhabi u bë i detyrueshëm me ligj, me ndryshimin e standardeve të veshjes, u bë e zakonshme të shiheshin femra me xhinse të ngushta dhe shami të gjera shumëngjyrëshe. Por në korrik të këtij viti, Raisi, një ultrakonservator, bëri thirrje për mobilizimin e “të gjitha institucioneve shtetërore për të zbatuar ligjin për mbajtjen e shamive”.

Megjithatë, shumë gra vazhduan të thyejnë rregullat e vendosura ndaj tyre. Në shtator, partia kryesore reformiste e Iranit bëri thirrje për shfuqizimin e ligjit të detyrueshëm të hixhabit.

Unioni i Partisë Popullore Islamike të Iranit, i themeluar nga të afërmit e ish-presidentit reformist Mohammad Hatami, të shtunën u kërkoi autoriteteve "të përgatisin elemente ligjore që hapin rrugën për shfuqizimin e ligjit të detyrueshëm të hixhabit". Grupi opozitar gjithashtu bën thirrje për një "njoftim zyrtar të përfundimit të aktiviteteve të policisë së trazirave" dhe "të lejohen demonstratat paqësore", thuhet në deklaratë.

Irani fajëson Amerikën, Britaninë, Izraelin, kurdët për protestat...

Irani akuzon armikun e tij kryesor, Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tij, përfshirë Britaninë, Izraelin dhe grupet kurde jashtë vendit, për nxitje të protestave në rrugë që qeveria i quan "trazira".

Një gjeneral në Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit tha këtë javë, për herë të parë, se më shumë se 300 njerëz kanë humbur jetën në trazirat që nga vdekja e Amini. Organi më i lartë i sigurisë i Iranit, Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare, tha të shtunën se numri i njerëzve të vrarë gjatë protestave "kalon numrin 200".

Agjencia shtetërore e lajmeve IRNA thekson se kjo shifër përfshin oficerë sigurie, civilë dhe “separatistë”, si dhe “rebelë”. OJQ-ja Iran Human Rights me bazë në Oslo tha të martën se të paktën 448 njerëz u "vranë nga forcat e sigurisë në protestat e vazhdueshme në të gjithë vendin".

Më shumë se 14,000 u arrestuan, duke përfshirë fëmijë

Zyrtari i OKB-së për të drejtat e njeriut Volker Turk tha javën e kaluar se 14,000 njerëz, përfshirë fëmijë, ishin arrestuar si një goditje ndaj protestave. Fushata e arrestimeve përfshinte sportistë, të famshëm dhe gazetarë.

Ndër personat e fundit që u arrestuan ishte ylli i filmit Mitra Hajjar, i cili u ndalua dje në shtëpinë e saj, sipas gazetës reformiste Shargh. Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare tha se përveç viktimave njerëzore, dhuna shkaktoi dëme të vlerësuara në triliona riale (miliona dollarë). /Nacionale/