Vetoja e 6'të për Kosovën në BE, Orbani pritet vëllazërisht nga Vuçiq, ku po qëndron Budapesti ndaj Prishtinës?

Tashmë marrëdhëniet mes dy liderëve popullistë me qëndrime të rrepta autoritare janë betonizuar në marrëdhënie si mes dy miqsh privatë. Aleksandar Vuçiq, Presidenti i Serbisë, priti (për kush e di të satën herë) Viktor Orbanin, Kryeministrin e Hungarisë. Partia Përparimtare Serbe (SNS) dhe Fidesz i Orbanit, janë bërë pothuajse sinonime te vëzhguesit e kujdesshëm të politikave rajonale. Vuçiq tashmë politikën e luan kryekëput sipas “playbook”-ut të Orbanit. Te ky i fundit ka gjetur edhe një mbështetje të veçantë në çështje që kanë të bëjnë me Kosovën, përkatësisht në votimin kundër Kosovës në integrimet europiane të saj.

“Jam i lumtur që sërish e mirëprita një mik të madh të Serbisë. Marrëdhëniet serbo-hungareze janë në pikun më të lartë të historisë së popujve dhe vendeve tona”, shkroi Vuçiq në publikimin e tij në Instagram, ku paraqiti një fotografi me Orbanin.

Puna te Kosova...

Orbani u bë Orban kontraverz gjatë kohës së betonizimit të pozitës së tij në krye të shtetit hungarez. Më parë ai ishte takuar me ish-kryeministrin dhe ish-ministrin e jashtëm, Hashim Thaçin, gjatë kohës së nënshkrimit të Marrëveshjes për Stabilizim-Asociimin më 2015, si dhe me ish-Presidenten e Kosovës, Atifete Jahjaga, ku Orban siguronte se “Hungaria do ta ndihmojë Kosovën në rrugën e saj evropiane dhe do të angazhohet në inkurajimin e vendeve anëtare të BE që s’e kan njohur Kosovën ta bëjnë këtë”. Kjo një tregim nga e kaluara...

Shtatë-tetë vite më vonë, tjera qëndrime...

Me të nisur viti 2023, në një konferencë shtypi në Budapest me Ministrin serb të Jashtëm, Ivica Daçiq, homologu hungarez i tij, Peter Sziijarto, do t’i rrotllonte hesapet. Në çfarëdo aplikimi të Kosovës në trupat evropiane Hungaria do të ngriste dorë kundër. Kjo ishte e paprecedent në lajmërim, por jo edhe në pritshmëri.

“Nëse formacionet e caktuara evropiane do e pranonin Kosovën në Evropë para arritjes së marrëveshje, kjo do të rrezikonte arritjen e një marrëveshjeje Kosovë-Serbi; andaj edhe për këtë arsye Hungaria do të votojë kundër anëtarësimit të Kosovës në organet evropiane”, pati thënë Szijjarto.

Përveç pesë shteteve mosnjohëse të shtetësisë së Kosovës brenda unionit evropian – përkatësisht Spanja, Sllovakia, Rumunia, Qiproja dhe Greqia – Hungaria doli në skenë si vota e gjashtë kundër Kosovës në integrimet e saj evropiane, së paku në kontekstin e para arritjes së një marrëveshje për normalizim të marrëdhënieve Prishtinë-Beograd.

Orbani qysh me të nisur pushtimi brutal rus ndaj Ukrainës e ka shpërfillur në tërësi edhe vetë Brukselin duke mos qëndruar në konsensusin mbase më të madh evropian që nga Lufta e Dytë Botërore, andaj ky qëndrim hungarez shihej edhe thjesht si diçka “Orbani duke bërë atë çfarë bën Orbani”. E dyta ishte përafrimi tejet i madh ndërmjet Beogradit dhe Budapestit. Dhe këto marrëdhënie të ngrohta përktheheshin në të shumtën e rasteve në detriment të Prishtinës.

Serbia kishte edhe një mik të afërm të tij brenda vetë BE-së që gjerësisht njihet si njeriu i Orbanit – Oliver Varhelyiu, Komisionari për Zgjerim dhe Fqinjësi në Komisionin Evropian. Ky i fundit në raportet për Serbinë haptazi e favorizonte Beogradit dhe ia shpërlante mëkatet për ta afruar me BE-në. Raportimet të këtilla në këtë dritë anshmërie për Serbinë janë parë gjithmonë se Kosovës mund t’i vinë me një kosto.

Marrëdhëniet serbo-hungareze, në nivel të lartë

Daçiq udhëton për në Budapest më shumë se çdo kund tjetër. Hungarinë ai e quan si partner mbi partnerët strategjikë të Serbisë. Dyshja Vuçiq-Orban ka madje edhe një replikë: atë Daçiq-Sziijarto, dhe s’ka se si të mos tingëllojë ndonjëherë edhe e habitshme.

“Isha dëshmitar kur Peter Sziijarto foli mirësisht më shumë se njëherë në konferenca ndërkombëtare duke mbështetur rrugën e Serbisë në BE. Ministri Sziijarto theksoi se Serbia ishte shembull i mirë i marrëdhënieve ndëretnike dhe foli veçanërisht për pozitën e hungarezëve në Serbi, duke e krahasuar me vende të tjera të rajonit”, pati thënë Daçiq në praninë e Szijartoos.