Putin pezulloi marrëveshjen e kontrollit të armëve bërthamore, por çfarë do të thotë kjo?

Gjatë fjalimit të sotëm në parlamentin rus, presidenti rus Vladimir Putin tha se po pezullon pjesëmarrjen e Rusisë në marrëveshjen për kontrollin dhe kufizimin e armëve bërthamore New START, për të cilën është rënë dakord me SHBA-në. Duke vepruar kështu, ai kërcënoi paktin e fundit të mbetur që rregullon dy arsenalet më të mëdha bërthamore në botë.

Marrëveshja u nënshkrua nga ish-presidentët Obama dhe Medvedev në prill të vitit 2010. Ajo hyri në fuqi në shkurt të vitit 2011 dhe duhej të zgjaste deri në shkurt të vitit 2026. Me të, SHBA dhe Rusia morën përsipër të mos kishin më shumë se 700 raketa balistike ndërkontinentale në tokë dhe nëndetëset dhe se ato dhe bombarduesit strategjikë nuk do të kenë më shumë se 1550 koka bërthamore.

Pamundësia e inspektimeve

Putin nuk njoftoi tërheqjen e marrëveshjes, por vetëm pezullimin e saj. Për momentin, ky pezullim përfshin moslejimin e inspektimeve të rregullta të forcave bërthamore të Rusisë për të përcaktuar nëse Moska është në përputhje me marrëveshjen.

Pezullimi mund të shtrihet edhe në futjen e raketave të reja balistike ndërkontinentale në përdorim operacional pa vendosur Moska të vjetrat dhe duke dalë kështu nga kufizimet e dakorduara. Pa mundësinë e mbikëqyrjes direkte të inspektimit, mjeti i vetëm i kontrollit do të jetë mbikëqyrja nga satelitët dhe puna e inteligjencës, e cila do të rezultojë vetëm në një rritje të mosbesimit në marrëdhëniet tashmë të tensionuara.

Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken e përshkroi këtë veprim të Putinit si "të keq dhe të papërgjegjshëm". Ai tha se administrata e presidentit Joe Biden mbetet e gatshme të diskutojë një marrëveshje me Rusinë "në çdo kohë, pavarësisht se çfarë po ndodh gjetkë në botë".

"Ne do të vëzhgojmë me kujdes se çfarë po bën Rusia në të vërtetë"

"Ne do të vëzhgojmë me kujdes se çfarë po bën Rusia në të vërtetë. Sigurisht, ne do të sillemi siç duhet dhe do të përpiqemi të garantojmë sigurinë e SHBA-së dhe aleatëve të saj. Mendoj se është e rëndësishme të vazhdojmë të sillemi me përgjegjësi në lidhje me këtë çështje. Kjo është ajo që pjesa tjetër e botës pret nga ne”, tha Blinken, siç raportohet nga CNN.

Autoritetet amerikane deklarojnë se Rusia deri më tani ka refuzuar vazhdimisht të lejojë inspektimet e objekteve të saj bërthamore. “Rusia nuk po përmbush detyrimet e saj sipas marrëveshjes së re START dhe nuk po lehtëson aktivitetet e inspektimit në territorin e saj”, tha një zëdhënës i Departamentit të Shtetit të Shteteve të Bashkuara në janar.

“Refuzimi i Rusisë për të inspektuar pengon Shtetet e Bashkuara të ushtrojnë të drejta të rëndësishme të traktatit dhe kërcënon qëndrueshmërinë e kontrollit të armëve bërthamore amerikano-ruse”, shtoi ai. Në fund të nëntorit të vitit të kaluar, një seancë e Komisionit Konsultativ Bilateral për marrëveshjen ishte dashur të mbahej në Egjipt, por papritmas u anulua. SHBA fajësoi Rusinë për këtë vonesë.

Medvedev: Humbja e Rusisë në luftë mund të provokojë një konflikt bërthamor

Lëvizja e armëve bërthamore e Putinit gjatë luftës në Ukrainë ka alarmuar SHBA-në dhe Perëndimin, megjithëse zyrtarët kanë thënë vazhdimisht se këto ishin kërcënime boshe. Në dhjetor, presidenti rus paralajmëroi për kërcënimin në rritje të luftës bërthamore dhe këtë muaj Dmitry Medvedev, nënkryetari i Këshillit të Sigurimit të Rusisë, kërcënoi se humbja e Rusisë në luftë mund të "provokojë një konflikt bërthamor".

"Fuqitë bërthamore nuk po humbasin konflikte të mëdha nga të cilat varet fati i tyre. Kjo duhet të jetë e qartë për të gjithë. Edhe një politikan perëndimor që ruan të paktën një gjurmë inteligjence," shkroi Medvedev në Telegram.

Megjithëse shërbimet e inteligjencës amerikane sugjeruan në nëntor se zyrtarët ushtarakë rusë diskutuan rrethanat në të cilat Rusia do të përdorte armët taktike bërthamore në Ukrainë, SHBA deri më tani nuk ka parë asnjë tregues se Putini do të ndërmerrte një hap kaq drastik. /Nacionale/