Intervistë | Gjini: Qeveria të mos marrë veprime prej të cilave detyrohet me u tërheqë - NACIONALE

Intervistë | Gjini: Qeveria të mos marrë veprime prej të cilave detyrohet me u tërheqë

1 javë më parë

nga Muhamet Koci

Nënkryetari i AAK-së, Ardian Gjini, ka vlerësuar se Qeveria e Kosovës nuk duhet të marrë vendime prej të cilave detyrohet të tërhiqet nga ndërkombëtaret.

Ai ka thënë se ekzekutivi duhet të koordinohet paraprakisht me gjithë aleatët për veprimet që kanë të bëjnë me Serbinë.

Në këtë intervistë dhënë gazetës Nacionale, Gjini ka thënë se moszbatimi i vendimeve të qeverisë në raport me Serbinë e nxjerr Kosovën si shtet jo serioz dhe forcon ekstremistët serb në veri.

Sipas tij, në këtë drejtim ekzekutivi duhet të mendojë më strategjikisht.

Gjini, i cili ka qenë pjesë e ekipit të unitetit për negociata e Vjenës, ka kritikuar qasjen e Qeverisë Kurti për zvarritje të procesit të dialogut për normalizim të marrëdhënieve me Serbinë.

Listen to "Gjini: Qeveria të mos marrë veprime prej të cilave detyrohet me u tërheq" on Spreaker.

Ai ka thënë se çdo zvarritje në këtë proces shkon në favor të Serbisë dhe aleatëve të saj.

Sipas Gjinit, Kosova tani ka disa karta të fuqishme që duhet t’i shfrytëzoj në këtë proces.

Ai ka thënë se Qeveria duhet të insistojë në arritjen e marrëveshjes finale me Serbinë dhe të mos jetë vetëm spektatore në dialogun e Brukselit.

Nacionale: Javën e kaluar Qeveria ka vendosur të shtyjë zbatimin e vendimin për zbatimin e reciprocitetit në letërnjoftimeve për qytetarët e Serbisë që hyjnë në Kosovë. Si e keni parë këtë veprim të qeverisë?
Gjini: Nëse një gjë e tillë kërkohet prej SHBA-së edhe prej BE-së në të njëjtën kohë, atëherë detyrimisht se duhet me reflektu. Por, bindja ime është që Qeveria nuk duhet me marrë veprime prej të cilave detyrohet me u tërheq. Duhet me pasë koordinim paraprak në mënyrë që cilat do që të jenë vendimet që i merr mos me pasë nevojë pastaj me tërheq prej tyre, për shkak se Kosova del si vend jo serioz dhe ju jep krah ekstremistëve në veri.

Nacionale: Megjithëse u la përshtypja se nuk ka pasur koordinim me ndërkombëtaret, ambasadori amerikan tha se vendimi ka qenë i koordinuar. Mendoni se ka qenë në nivel të duhur koordinimi?
Gjini: Nuk mundem me i ditë të gjitha detajet, por dihet se ambasadori amerikane e përfaqëson shtetit me të fuqishëm në botë, i cili është në anën tonë, dhe nuk kanë lejuar që Kosova me dalë e turpëruar dhe pafytyrë prej kësaj situate. Dhe kjo është për një falënderim. Por, duhet ta themi se edhe pse Amerika është shteti më i fuqishëm në botë, Amerika e ka një karakter ndryshe prej vendeve tjera që supozohet që janë të fuqishme. Pra, Amerika nuk është Rusi, dhe Amerika nuk na kanë gënjyer kurrë, nuk na kanë fsheh kurrë asgjë dhe nuk e bëjnë një gjë të tillë as me vendet tjera. Qeveria duhet me ditë që Amerika nuk kërkon armiq në botë, po është mik me ne, ka qenë dhe është pastër në mbështetje të Kosovës, por në afat gjatë duhet me e kuptu se Amerika nuk kërkon armiq dhe definitivisht synon me pas marrëdhënie të mira edhe vende tjera në rajon, jo vetëm me Kosovën. Nëse mendojmë se Amerika dëshiron me pasë marrëdhënieve të mira veç me Kosovën e bëjmë gabimin e parë.

Nacionale: Pothuajse në të njëjtën mënyrë qeveria ka vepruar vitin e kaluar me çështjen e targave. Pasi e morri vendimin situata në veri u tensionua dhe u vendos që të shkohet në Bruksel për të arritur një marrëveshje të përkohshme?
Gjini: Kur thash se nuk ka nevojë me na ndodh shpesh që e marrin një aksion e me pas të tërhiqemi si shtet, për këtë e pata fjalën. Unë mendoj se Qeveria e Kosovës duhet të mendoj më seriozisht strategjikishit. Mos me mëndu vetëm elektoralisht, mos me mëndu vetëm për krijim të përcepcionit. E kuptoj se për çdo qeveri, e edhe për qeverinë e tanishme të z. Kurti, përcepcioni është shumë i rëndësishëm, por ka diçka që është më e rëndësishme se përcepcioni, e ajo është substanca. Është ndërtimi për çdo ditë i situatave të favorshme për shtetin dhe nëse këto situata ndryshojnë në mënyrë të favorshme për ne, atëherë përcepcioni i mirë vjen vetvetiu. Po me duket që shumë energji po shpenzohet për me u duk, po besoj se sikur ta kishin shpenzuar gjithë këtë energji për me u bë diçka me të vërtetet, atëherë kishim me i pasë punët më mirë.

Nacionale: Mendoni se në marrjen e vendimit dhe zbatimin e këtyre vendimeve Qeveria ka pasur edhe qëllime elektorale?
Gjini: Ashtu po lihet përshtypja. Për me e korrigjuar pak këtë kisha thanë se nuk besoj se e ka vetëm për çështje elektorale. Pra, nuk është ekskluzivisht për çështje elektorale, por provojnë me i paketu 2 në 1, e ka rrethana në të cilat nuk paketohen 2 në 1. Pra, duhet me pasë vendime serioze qeveritare, që në momente të caktuar munden me qenë edhe jo popullore, por prapë se prapë kanë me i sjell benefite vendit, që në aspektin afatgjate shndërrohen edhe në popullore. Mendoj se Qeveria e Kosovës në çdo aspekt, si në retorikë, ashtu edhe në vendimet që i merr, është duke shpenzuar shumë energji për me kriju përshtypje. Për mendimin tim kjo nuk është mënyrë e mirë e punës. Unë e kam vërtetuar në punën time që përcpecioni nuk krijohet me fjalë, por me punë dhe realitet.

Nacionale: Më herët ju keni qenë pjesë negociatave për statusin final të Kosovës që janë mbajtur në Vjenë dhe keni një përvojë të gjatë në këtë aspekt. Cili është vlerësimi i juaj për qasjen e Kurtit në dialogun me Serbinë?
Gjini: Mendoj se për një kohë Qeveria e Kosovës është zvarritur, ka shkuar zvarrë në këtë proces, nuk i ka dhënë energjitë e nevojshme për ta shfrytëzuar situatën në të cilën gjendet Kosova dhe bota, duke pasur parasysh të gjitha rrethanat ekzistuar në arenën ndërkombëtare. Kjo tërheqje zvarrë e këmbeve për të ecur në dialog nuk i shkon për shtati askujt tjetër përveç Serbisë, e cila insiston me e zvarritë çfarëdo lloj procesi në këtë periudhë kohore, sepse në këtë periudhë Kosova ka shumë karta të fuqishme në dorë. E ka bashkësinë ndërkombëtare mbrapa, e ka precedentin rus në Ukrainë, e mos të përmendim që në SHBA e kemi një qeveri, e cila ka dëshirë, vullnet dhe fuqi me qenë shumë më aktive në këtë proces të dialogut. Edhe me BE-në e kemi të njëjtën situatë. Pra, është një dritare e hapur serioze në të cilën Kosova, me u shpreh më simbolikisht, duhet me vrapu drejt arritjes së një marrëveshjes finale, e jo me krijuar vetë rrethana të cilat munden me u shfrytëzua për me u zvarrit procesi. Çfarëdo veprimi i cili krijon rrethana ose jep pretekst për të zvarritur procesin e arritjes së marrëveshjes finale, nuk është në dobi të Kosovës.

Nacionale: Çka duhet të bëjë Qeveri në këtë fazë të dialogut. Të tregohet me kreative?
Gjini: E gjitha është shumë komplekse, ka marrëveshje që duhet të zbatohen, duhet të arrihet marrëveshje tjera, por nuk duhet me e humb hapin për një marrëveshje finale. Gabimi tjetër që mundet me i ndodh Kosovës është nëse kryeministri dhe qeveria e jonë gjatë gjithë kohës pret se kush po i thërret në dialog. Duhet me qenë insistues për me arrit deri të një marrëveshje. E di që ka shumë rrethana, e di që ka shumë aktor dhe e kuptoj që nuk është e thjesht, por po mendoj se qeveria duhet me insistuar me e përshpejtu procesin e dialogut e jo me pritë dhe me qenë gati si spektator se çka po ndodh me fatin tonë. Pra, nuk guxojmë me qenë spektator, tani nuk është koha, duhet të ecim shpejt.

Nacionale: Kohëve të fundit, ju dhe ish-anëtarët e ekipi të unitetit jeni takuar disa herë me ambasadorin amerikan në Kosovë. A po synon bashkësia ndërkombëtare që sërish të krijojë një ekip i unitetit për dialog?
Gjini: Gjatë gjitha takimeve dhe bisedave potencohet gjithmonë fakti që në proceset më të rëndësishme Kosova ka arritur suksese të jashtëzakonshme kur të gjitha forcat politike kanë qenë bashkë. Nuk e di a është duke u kërkuar në mënyrë eksplicite një ekip i unitetit, ndoshta edhe nuk është duke u bërë tani. Por, vetë fakti që ambasadori Hovenier na ka takuar dy herë në rezidencën e tij nuk ka pasur të bëj më ndonjë mesazh të çuditshëm, por besoj se ka qenë ritubim i aktorëve, por edhe ndoshta përkujtim që në kohen kur të gjitha forcat politike parlamentare kanë punuar bashkë Kosova ka arritur të korrë suksese të jashtëzakonshme. Nuk po flas vetëm për Vjenën, por edhe më herët.

Nacionale: Në aspektin e brendshme, po bëhen gati një vit që Kosova është goditur nga kriza e rritjes se çmimeve. A ka bërë sa duhet Qeveria për ta zbutur këtë krizë për qytetarët?
Gjini: Fatkeqësisht, deri tani nuk e kemi parë as edhe një veprim të vetëm të Qeverisë së Kosovës që mund të kualifikohet si veprim emergjent për zbutje të krizës. Kur them kështu, kam ndërmend që shumë prej ekspertëve, por edhe prej politikanëve me përvojë, kanë treguar se ka masa të cilat mundet me i ndërmarr Qeveria e Kosovës për me zbut situatën në të cilën jemi, që duhet me e potencuar që kjo është edhe krizë globale. Pra, nuk është krizë vetëm e Kosovës. Por, prapë se prapë Qeveria e Kosovës të paktën me dy ose tri masa ka pasur mundës të ndikojë drejtpërdrejt në krizën ekonomike.

Nacionale: Cilat janë ato masa?
Gjini: Një prej tyre dhe me e thjeshta ka qenë zvogëlimi ose heqja e përkohshme e akcizës në derivate. Sepse ajo akcizë e rritë në masë të madhe çmimin e karburanteve. Tani çmimi i karburanteve nuk është vetëm për naftën dhe benzinë që ne e marrim nëpër pompa, por është edhe për ekonominë, industrinë, për kompanitë të ndryshme, për bujqësinë dhe për gjithçka tjetër. Kjo do të ndikonte edhe në ulje të inflacionit, përderisa për shkak të rritjes se çmimeve Qeveria ka mundur të këtë edhe inkasimin buxhetor të njëjtë.

Mënyra tjetër që ka mundur të ndikojë qeveria për ta zbutur krizën është me investuar në investime kapitale, të cilat janë në nivelin më të ulet ndonjëherë. Tash po e përmendi një shembull, po e shihni që edhe vendet më të zhvilluar në botë e dinë që gjatë krizave një prej mënyrave më efikase për me hedh paranë publike në qarkullim është investimi në infrastrukturë dhe në punë publike. Sepse ato mjete që derdhen të ato kompani shkojnë në qarkullimin e parasë publike, shkojnë të rrogat për punëtorë, shkojnë për zinxhirin e shitjes dhe blerjes. Ne e dimë që nxjerrja e shpejt e mjeteve mund të ndikoj në rritje te çmimeve, mirëpo nxjerrja e mjeteve në infrastrukturë bëhet për të mos ndikuar drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve. Pra, investimet kapitale janë shumë të ulëta, kompanitë po detyrohen të i lirojnë punëtoret prej punës, kjo e ka një rrezik edhe më të madh, sepse ata punëtorë shumë shpejt mund të përfundojnë në ndonjërin prej vendeve perëndimore.

Mos harroni se ka kompani që për muaj nuk po mund t’i paguaj pagat e punëtoreve, disa muaj punëtorët i kanë paguar pa punuar dhe tani detyrohen t’i largojnë nga puna. Kjo shkakton edhe rritje të numrit të rasteve sociale në Kosovë.

Nacionale: Para disa dite, edhe instituti GAP tregoi së në gjashtëmujorin e parë të këtij viti investimet kapitale janë në nivelin më të ulëtat në dekadën e fundit. Pse po e bën këtë Qeveria. Nuk po di, apo nuk po do?
Gjini: Me iu thanë të vërteten nuk po e kuptoj. Nuk është ndonjë fantashkencë me e kuptuar që shpenzimi i parasë publike në investime kapitale është investim, edhe për atë arsyeje quhet investim dhe nuk quhet shpenzim. Sepse shpenzimet janë diçka tjetër, ato janë drekat dhe darkat. Unë mund të spekulojë edhe mund të thanë se nuk po dinë, apo me thanë që nuk po duan, por logjikisht nuk e kam të qartë se çka kanë. Paraja publike, taksat që grumbullohen prej qytetarëve dhe që rrinë në arkën e shtetit janë për shtetin sikur një trupi me i tërheq gjakun dhe me ia ruajt diku. Paraja publike për vendet që aspirojnë zhvillim të shpejt duhet të qëndrojnë sa më shkurt që të jetë e mundur në arkën e shtetit. Duhet me u mbledh taksat dhe sa më shpejt me u leshu prapë në mënyrë që paraja me krijuar para. Kur ajo ndalet në arkat e shtetit, atëherë ne jemi duke e ngulfatur zhvillimin.

Nacionale: Z. Gjini, ju drejtoni komunën e Gjakovës. Cili është raporti i juaj me Qeverinë?
Gjini: E kam thënë disa herë dhe po e përsërisë prapë, nivel më të ulët të komunikimit nuk kemi pasur kurrë. Po besoj që edhe në kohen e kaluar, para 10 apo 15 vite, komunikimi mes komunave dhe nivelit qendror ka qenë shumë më intenziv, sepse është shumë e nevojshme. Komunikimin e kemi tepër të ngadalshëm, gjithçka është e vonuar. Për ne është edhe më goditëse çështja e investimeve kapitale. Për Gjakovën sidomos është një situatë problematike, sepse me fonde të qeverisë ka filluar ndërtimi i rrugës Gjakovë-Dollc, me fonde të qeverisë ka nisur qarkorja e brendshme dhe kemi pasur probleme me derdhje te mjeteve për këto projekte. Këto ndikojnë direkt në sigurinë dhe mirëqenien e qytetarëve. Po them edhe njëherë, se nuk e kam të qartë pse po ndodh kështu, sepse është interes i qeverisë me pasë sukses komunat. Raportet komulative që do të përshkruhen për këtë qeverisje do të përmbajnë në vete edhe raporte prej komunave. Nëse në fund të një viti qeveria do të tregojë se çka ka bërë, atëherë vetëm duhet me e federalizu Kosovën nëse do me i përjashtuar komunat, nëse me lejohet të tallem pak. Komunat janë pjesë esenciale e Kosovës, çdo cep i territorit të Kosovës menaxhohet nga një komunë e caktuar dhe nëse komunat hasin në vështirësi për shkak të komunikimit, për shkak të ndaljes se investimeve, atëherë Kosova ka me përfunduar njëjtë. Qeveria e Kosovës nuk është e ndarë prej komunave. Në këtë rast, qeveria duhet të kuptojë se nuk i ka komunat armik, pavarësisht se nga cila parti qeverisen. Duhet me na konsideruar si një pjesë shumë serioze të pushtetit për rritje të mirëqenies të qytetarëve tonë. Duhet me investime me na ndihmuar, sepse duke na ndihmuar neve gjithë kryetarëve të komunave, duke na lehtësuar komunikimin, ka me iu ndihmuar qytetarët. Sepse në secilën komunë gati gjysma e votuese, në një kohë, e kanë votuar Albin Kurtin dhe nëse sillet kështu edhe ne duhet me i tregu popullit që e ka pasur hallin për me i fitu votat dhe nuk e ka pasë hallin e tyre.

Nacionale: Pse ky mosbashkëpunim me komunat. Po ndodh për shkak se LV-ja qeverisë më pak komuna?
Gjini: Nuk besoj se është krejt ashtu. Sepse ka refleksion në të gjitha komunat. Unë mendoj se ky është një fakt i mosdijes, mos përgatitjes institucionale dhe mos të kuptuarit të rolit që kanë komunat në aspektin kushtetues. Domethënë një grumbull i njerëzve ka menduar se ky vijnë në pushtet gjithçka e rregullojnë vetë. Nuk e kanë kuptuar kompleksitetin institucional në demokraci, nuk e kanë kuptuar kompleksitetin e mendimeve në demokraci. Tani po duket se po mësojnë, po duket që kemi përparim, por është një lloj i mendimit monist. Pra, nuk do të thosha se kjo po ndodh vetëm pse nuk i kanë fituar komunat. Ka shumë institucione, ka shumë zyrtarë të zgjedhur, ka shumë mendime, ka shumë ide dhe duhet t’i marrin parasysh të gjitha. Sepse nuk mundet me qenë një njeri që i jep udhëzimet për gjithçka dhe ashtu ndodh. Kështu në demokraci nuk ndodh.

Lajme të ngjashme