Ultimatumi i Trump dhe rreziku i përshkallëzimit – zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme
Izraeli bombardoi Iranin me një valë intensive sulmesh ajrore të dielën, dhe Irani u përgjigj duke lëshuar raketa balistike drejt Izraelit, edhe pse diplomatët e Lindjes së Mesme u mblodhën në Pakistan me shpresën për të gjetur një rrugë për t'i dhënë fund luftës.
Administrata Trump i ka dërguar Iranit një plan me 15 pika për t'i dhënë fund konfliktit, të dorëzuar përmes ndërmjetësve pakistanezë. Sipas New York Times, zyrtarët iranianë e tallën publikisht dhe e refuzuan ofertën, megjithëse Presidenti Trump ka pohuar se ata po luteshin për një marrëveshje.
Të dielën, ministrat e jashtëm nga Arabia Saudite, Egjipti dhe Turqia u mblodhën në kryeqytetin e Pakistanit, Islamabad, për diskutime të mëtejshme. Por kishte pak shenja se zyrtarët e SHBA-së ose ata iranianë do të paraqiteshin.
Po ashtu të dielën, Irani lëshoi dronë dhe raketa drejt Izraelit dhe aleatëve të SHBA-së në mbarë Gjirin Persik, duke shkaktuar alarme për sulme ajrore në disa pjesë të rajonit.
Banorët në Teheran, kryeqyteti i Iranit, raportuan disa nga sulmet më të rënda ajrore gjatë fundjavës që kur filloi fushata e bombardimeve më 28 shkurt. Ushtria e Izraelit tha se po sulmonte zonat e prodhimit të armëve dhe sistemet e mbrojtjes ajrore, mes objektivave të tjerë.
Sulmet izraelite dhe amerikane ende nuk e kanë detyruar Iranin të pranojë kushtet e SHBA-së për një zgjidhje diplomatike ose të rihapë Ngushticën e Hormuzit, një rrugë jetike për transportin e naftës. Forcat iraniane kanë bllokuar me sukses këtë rrugë ujore — përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës së botës — duke bërë që çmimi i naftës të rritet me mbi 50 për qind që nga muaji i kaluar.
Kjo e lë zotin Trump, për momentin, me disa mundësi për të përshkallëzuar situatën, secila prej të cilave mund të ketë pasoja të gjera, thonë analistët. Ai mund të zbatojë ultimatumin e tij për të bombarduar termocentralet iraniane nëse ata nuk e hapin Ngushticën e Hormuzit deri më 6 prill. Por, një sulm i tillë mund të prekë potencialisht miliona civilë iranianë dhe të përbëjë një krim lufte sipas Konventave të Gjenevës.
Një mundësi tjetër do të ishte nisja e një sulmi të rrezikshëm tokësor për të sekuestruar uraniumin e pasuruar të Iranit, i cili sipas zyrtarëve të SHBA-së mund të përdoret një ditë për një armë bërthamore. Të shtunën, një forcë ekspedite prej 2,500 marinsash amerikanë mbërriti në Lindjen e Mesme, e bashkangjitur me një grup anijesh të pajisura për sulme amfibe.
Irani dhe aleatët e tij gjithashtu kanë përshkallëzuar sulmet e tyre.
Houthi-t, një grup rebel në Jemen i aleancuar me Iranin, iu bashkuan luftës në zgjerim të shtunën me një sulm të pasuksesshëm me raketa ndaj Izraelit. Houthi-t mund të ndërlikojnë më tej transportin global detar, i cili tashmë është nën trysni nga bllokada e Ngushticës së Hormuzit, duke kërcënuar anijet që kalojnë përmes Detit të Kuq aty pranë.
Gjatë luftës në Gaza, Houthi-t penguan transportin ndërkombëtar detar duke kërcënuar anijet në Detin e Kuq. Yahya Saree, një zëdhënës ushtarak i Houthi-ve, tha se sulmet e fundit nga Jemeni do të vazhdojnë "derisa të përfundojë agresioni."
