Raporti i BQK-së: Konsumi privat në rënie, inflacioni më i lartë në rajon
Gjatë tre muajve të parë të vitit 2026, shpenzimet e përditshme të qytetarëve në Kosovë pësuan ulje prej 0.9 për qind. Në të njëjtën kohë, shtrenjtimi i përgjithshëm i jetesës kapërceu nivelin 6.0 për qind, duke shënuar normën më të lartë të inflacionit në mbarë Ballkanin Perëndimor.
Kjo tkurrje në xhepat e familjeve ndodhi megjithëse ekonomia e vendit shfaqi zgjerim prej 5.4 për qind. Sipas raportit të Bankës Qenodrore, ky vrull ekonomik nuk rrodhi nga fuqizimi i kërkesës së brendshme të konsumatorëve.
Përkundrazi, ndonëse ministri në detyrë i Financave u mburr së fundi me rritjen, ajo u shty kryesisht nga shitjet e mallrave jashtë vendit (eksportet neto) dhe shpenzimet shtetërore, teksa konsumi i përditshëm familjar dha ndikim të drejtpërdrejtë negativ. Kjo rezulton në ndryshim të madh krahasuar me fillimin e vitit 2025, kur konsumi privat zgjerohej me 6.2 për qind.
Kosovë · Struktura e rritjes
Rritja u përshpejtua, por konsumi privat u tkurr
Kontributi në rritjen reale të BPV-së, në pikë përqindjeje, TM1 2026. Klikoni një komponent për hollësi.
Eksportet neto kontribuuan me 2,8 pikë përqindjeje, konsumi qeveritar me 2,5 pikë, investimet me 1,0 pikë dhe konsumi privat me minus 0,8 pikë.
Grafiku po ngarkohet. Të dhënat paraqiten edhe në tabelë.
| Komponenti | Kontributi |
|---|---|
| Eksportet neto | +2,8 pikë përqindjeje |
| Konsumi qeveritar | +2,5 pikë përqindjeje |
| Investimet | +1,0 pikë përqindjeje |
| Konsumi privat | −0,8 pikë përqindjeje |
Raporti e lidh këtë zbehje me dobësimin e burimeve kryesore financiare që ushqejnë këtë sektor:
- Frenim i huamarrjes: Kreditë e reja për konsum pësoi rënie prej 9.5 për qind.
- Gërryerje e fuqisë blerëse: Inflacioni i lartë prej 6.0 për qind pakësoi sasinë e mallrave që familjet mund të blejnë me të njëjtat para.
- Stagnim i pagave: Të ardhurat nga punësimi mbetën pa lëvizje, kurse rritja prej 7.6 për qind e dërgesave nga diaspora (remitencave) nuk mjaftoi për të balancuar humbjet e tjera.
Qeveria rriti shpenzimet e veta publike me 16.5 për qind (pas rënies prej 9.3 për qind vitin e kaluar), duke zbutur efektet e rënies së konsumit privat. Megjithatë, investimet e përgjithshme pësuan frenim; megjithëse u rritën me 3.0 për qind, dinamika e tyre u zbeh te projektet publike, importi i makinerive kapitale dhe financimi i iniciativave të reja tregtare.
Nga ana tjetër, inflacioni prej 6.0 për qind tejkaloi si tremujorin paraprak, ashtu edhe mesataren rajonale prej 3.7 për qind. BQK-ja vëren se rritja e çmimeve tashmë po ushqehet nga presionet e brendshme, veçanërisht te shërbimet.
Ndër nxitësit kryesorë ishin:
- Energjia elektrike: U shtrenjtua me 16.8 për qind.
- Lëndët djegëse: Pësuan rritje prej 16.4 për qind.
- Uji dhe transporti: Shtuan shtrenjtim të mëtejshëm në faturat e qytetarëve.
Për krejt vitin 2026, BQK-ja parashikon inflacion mesatar prej 6.7 për qind, me rrezik real për rritje edhe më të lartë se parashikimi bazë.
Sa i përket tregtisë me jashtë, Kosova vazhdon të përballet me varësi të thellë nga importi: nga 1.6 miliardë euro mallra të blera jashtë, vendi arriti të eksportojë vetëm 226.6 milionë euro, duke mbuluar vetëm 14.0 për qind të blerjeve.
