Zjarret – shkaku i ngrohjes së planetit dhe shkatërrimit të tokës

Sezona i zjarreve në vitin 2021 ishte dukshëm më dinamike se ajo në vitin paraprak. Viti i kaluar u karakterizua nga kushtet ekstreme të motit, të shkaktuara nga ndryshimet në klimë, të tilla si valët e të nxehtit dhe thatësirat.

Sipas Qendrës Kombëtare Ndërinstitucionale të Zjarrit, 44647 zjarre kishin rezultuar në djegien e 5.6 milionë hektarëve tokë në Shtetet e Bashkuara që nga 14 shtatori 2021. Për më tepër, 6317 zjarre kishin djegur 10.34 milionë hektarë tokë sipas raporteve nga Pylli Ndërinstitucional Kanadez – Qendra Zjarrfikëse. Kishte deri në 311 zjarre të hershme gjatë katër muajve të parë të 2021 në Arizona, krahasuar me 127 zjarre në vitin e kaluar gjatë së njëjtës periudhë.

OKB-ja lëshoi ​​një paralajmërim për një rritje të mundësisë së zjarreve, dhe se zjarret me sa duket do të rriten me 50% deri në vitin 2050. Zjarret në përgjithësi shkatërrojnë florën, faunën dhe pronat; megjithatë, ndikimi i tyre nuk kufizohet vetëm në këtë shkatërrim.

Një artikull i botuar në One Earth hedh dritë mbi mënyrën sesi karboni kafe (tymi kafe i krijuar pas djegies së lëndës organike) i krijuar pas djegies së biomasës brenda hemisferës veriore po përshpejton dhe ngroh rajonin e Arktikut. Për më tepër, studiuesit paralajmëruan se ky fenomen mund të çojë në zjarre më të shpeshta, shumë shpejt.

Zjarret kanë një ndikim të rëndë në mjedis, veçanërisht nëpërmjet efekteve të drejtpërdrejta shëndetësore të tymit, humbjeve të shërbimeve të ekosistemit dhe shkatërrimit të pronës, veçanërisht në zonat ‘e egra’ dhe ato urbane.

Në vitin 2017, Xue Long, një anije akullthyese kineze, u dërgua në Oqeanin Arktik për përcaktimin e aerosolëve në ajrin Arktik dhe për identifikimin e burimeve të tyre. Gjetjet nga kjo ekspeditë sugjeruan se karboni kafe kontribuoi në mënyrë thelbësore në rritjen e temperaturës sesa ishte vlerësuar më parë.

Pingqing Fu, autori i vjetër përmendi se karboni kafe rezultoi në një efekt ngrohjeje deri në afërsisht 30% sesa ai i karbonit/blozës së zezë (çlirim pas djegies së karburantit fosil ose biomasës).

Projeksionet e temperaturës së Arktikut në 2007 sugjeruan një ngrohje mesatare prej afërsisht 2 °C-9 °C deri në vitin 2100. Artikulli përmend se ngrohja e Arktikut ka ndodhur me një shpejtësi trefish se rajonet e tjera të planetit, veçanërisht në pesë dekadat e fundit.

Studiuesit përmendën se karboni kafe i krijuar pas djegies së biomasës rezultoi në të paktën dyfishin e ngrohjes së shkaktuar nga ajo e krijuar pas djegies së karburanteve fosile. Karboni kafe thith më shumë rrezatim diellor sesa karboni i zi për shkak të masës më të madhe, duke ngrohur kështu planetin tonë.

Studiuesit lanë të kuptohet për një reagim pozitiv duke marrë parasysh lidhjen midis temperaturave të ngrohjes dhe rritjes së zjarreve në vitet aktuale. Ngrohja më e madhe rajonale për shkak të aerosoleve të karbonit kafe rrit gjasat dhe shfaqjen e zjarreve. Për më tepër, ata sugjeruan që rastet e shtuara të zjarreve të emetojnë aerosole më të mëdha karboni kafe, duke ngrohur kështu temperaturën e tokës.

Fu dhe bashkëpunëtorët e tij synojnë të eksplorojnë ndryshimet në përbërjen e aerosolit nga burime përveç karbonit kafe pas zjarreve. Pikërisht, ata synonin të përcaktonin ndikimin e zjarreve të egra në bioaerosolet, të cilat sintetizohen nga kafshët dhe bimët, dhe mund të përfshijnë organizma të gjallë, si patogjenët. Për më tepër, Fu përmendi se ‘rënia’ e zjarrit meriton vëmendje të veçantë. Gjetjet e publikuara në këtë artikull do të rrisin ndërgjegjësimin për rëndësinë e ‘rënies’ së zjarreve.