Sa realiste është lufta mes Kinës dhe Tajvanit?
Pas vizitës së kryetares së Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së, Nancy Pelosi në Tajvan, Kina zbuloi planet për stërvitje ushtarake pranë Tajvanit, duke rritur frikën për një krizë në ngushticën e Tajvanit.
Le të kujtojmë, Pelosi vizitoi Tajvanin këtë javë në kundërshtim me një sërë kërcënimesh nga Pekini. Ndërsa tensionet rriten në ngushticën e Tajvanit, Guardian shkruan se çfarë është në rrezik për Kinën dhe sa të shqetësuar duhet të jemi?
Si iu përgjigj Kina vizitës së Pelosit në Tajvan?
Ushtria e Kinës ka filluar stërvitjet ushtarake, të cilat përfshijnë gjuajtje të drejtpërdrejtë në ujërat dhe hapësirën ajrore rreth ishullit të Tajvanit, njoftoi sot në mëngjes televizioni shtetëror kinez. Ushtrimet pritet të zgjasin deri në fund të fundjavës.
Agjencia zyrtare kineze e lajmeve Xinhua tha se stërvitjet u fokusuan në "bllokimin, sulmin ndaj objektivave detarë, sulmin mbi objektivat tokësore dhe kontrollin e hapësirës ajrore". Të paktën 40 fluturime për dhe nga Tajvani janë anuluar, raportoi China Times, duke cituar Aeroportin e Taipeit, i cili tha se anulimet e fluturimeve nuk ishin domosdoshmërisht të lidhura me stërvitjet.
Ministria e Mbrojtjes e Tajvanit i quajti stërvitjet e planifikuara të Kinës një bllokadë ajrore dhe detare të Tajvanit. "Unë mendoj se duhet t'i sinjalizohet Tajvanit se nuk është koha për të ndezur më tej situatën. Kjo është një punë e madhe", tha eksperti i politikës së mbrojtjes Indo-Paqësorit, Blake Herzinger.
Sa shqetësuese janë stërvitjet ushtarake të Kinës?
Stërvitjet janë një provë e aftësisë së ushtrisë për të kryer misione në kushte që i ngjajnë më shumë luftës reale. Në këtë rast, ato janë krijuar për të demonstruar nivelin e forcës që Kina mund të ushtrojë kundër Tajvanit.
Sipas Justin Bassi, drejtor ekzekutiv i Institutit Australian të Politikave Strategjike, stërvitjet ushtarake të Kinës ka të ngjarë të kalibrohen për të shmangur përshkallëzimin nga SHBA. “Për sa i përket marrëdhënieve SHBA-Tajvan, SHBA-ja është gjithmonë e kujdesshme për të gjetur ekuilibrin e duhur midis mbështetjes së Tajvanit, por jo duke e inkurajuar Tajvanin të bëjë diçka që do të shkaktonte më shumë konflikte”, tha ai.
Amanda Hsiao, analiste e lartë kineze në grupin e ekspertëve të Krizave, tha se përshkallëzimi ushtarak i Kinës ishte shqetësues, por jo një përgjigje e papritur.
"Pekini po përpiqet qartë të shprehë pakënaqësinë e tij me vizitën e Nancy Pelosit në Tajvan. Kjo do të thotë se përgjigja e tyre ushtarake duhet të jetë më e fortë se aktivitetet standarde ushtarake rreth Tajvanit. Unë mendoj se qëllimi i stërvitjeve ushtarake është të demonstrojë forcën ushtarake", tha Hsiao. Gazeta kineze Global Times raportoi se stërvitjet kishin për qëllim të demonstronin se ushtria kineze ishte "e aftë të bllokonte të gjithë ishullin".
A ka qenë situata kaq e tensionuar më parë?
Ka pasur disa kriza në ngushticën e Tajvanit, e fundit në vitin 1995. U njoftua se në ishull do të mbaheshin zgjedhjet e para demokratike presidenciale. Kina ka muaj që zhvillon stërvitje ushtarake.
Ndërsa ka një histori të stërvitjeve ushtarake në ngushticën e Tajvanit, Hsiao tha se duket se stërvitjet që Kina ka planifikuar në përgjigje të vizitës së Pelosit këtë herë do të jenë më afër ishullit.
Çfarë është në rrezik për udhëheqësin kinez Xi Jinping?
Që kur Xi erdhi në pushtet në vitin 2012, ai e ka bërë të qartë se ribashkimi me Tajvanin është një prioritet i lartë. Megjithatë, disa ekspertë thonë se përgjigja e Xi do të errësohet nga problemet në politikën e brendshme. Kina është rrënuar nga një krizë në rritje e pronave, e cila ka shkaktuar protesta.
“Kur bëhet fjalë për vizitën e Pelosit, ndoshta mund të jetë një mundësi për Xi Jinping që të largojë vëmendjen e tij nga çështjet e brendshme dhe të fokusohet jashtë, si një metodë shpërqendrimi”, tha Jennifer Hsu e Institutit Lowy të Australisë.
Sipas Jade Guan, një eksperte e politikës së jashtme kineze në Universitetin Deakin, shtytja e Xi drejt Tajvanit dhe kundër SHBA-së ka të ngjarë të ndikohet gjithashtu nga Kongresi i 20-të Kombëtar i ardhshëm, një takim që mbahet çdo pesë vjet.
"Xi e paraqet veten si mbrojtës i sovranitetit dhe integritetit territorial të Kinës, pjesë qendrore e së cilës është Tajvani. Kështu që qeveria e Xi nuk mund të përballojë të duket e dobët", i tha Guan Guardian. /Nacionale/
