Qëllimet e Putinit kanë ndryshuar, tashmë këta janë skenarët e tij
Pasi lufta në Ukrainë kaloi përtej fazës së saj të parë, në të cilën Rusia u përpoq të kapte shpejt qytetet e mëdha si Kievi dhe Kharkiv dhe të detyronte një ndryshim të qeverisë në Ukrainë, Rusia ndryshoi taktikat.
Kanë kaluar pothuajse tre muaj nga ndryshimi i taktikave dhe Rusia arriti të pushtojë plotësisht rajonin e Luganskut duke pushtuar Lisichansk dhe Severodonetsk.
Pas betejës në rajonin e Luhanskut, është e qartë se fokusi po zhvendoset në rajonin fqinj të Donetskut, territori i të cilit është i ndarë midis Ukrainës dhe Republikës Popullore të Donetskut. Donetsk dhe Mariupol si dy qytetet më të mëdha janë nën kontrollin e DNR, ndërsa Kramatorsk dhe Slavyansk janë qytetet kryesore të mbetura në rajonin e Donetsk.
Janë pikërisht dy qytetet e fundit të përmendura që kanë pësuar sulmet më të forta të artilerisë në ditët e fundit, pasi ushtria ruse pushtoi Lisichansk. Gjithashtu, ditët e fundit, ushtria ukrainase është kundërpërgjigjur dhe ka intensifikuar sulmet me artileri në Donetsk.
Politika ruse në territoret e pushtuara
Nuk është sekret se qëllimi i Rusisë është të ndajë plotësisht dy rajonet lindore të Ukrainës (Donetsk dhe Lugansk). Megjithatë, lind pyetja se çfarë synon të bëjë Rusia me zonat e tjera të pushtuara dhe pjesërisht të pushtuara, si p.sh. rajonet Kherson dhe Zaporozhye.
Duke ndjekur mediat ruse dhe raportimet nga territoret e pushtuara, mund të shihet një drejtim i caktuar i politikës ruse në rajone të tjera të Ukrainës. Pas pushtimit të Khersonit dhe një pjese të rajonit të Zaporizhisë, Rusia krijoi Administratën Ushtarake-Civile (rusisht: Administrata Ushtarake-Civile, shkurtuar VGA) në këto zona. Duke gjykuar nga mediat ruse, objektivat aktuale të Rusisë janë të kufizuara në këto katër rajone ukrainase plus një pjesë të rajonit të Kharkiv.
Ky vlerësim i qëllimeve të Rusisë bazohet në raportet që vijnë nga media të lidhura ngushtë me qeverinë ruse. Edhe pse, ndonjëherë, deklaratat zyrtare të aktorëve politikë rusë (më së shpeshti ministrit të Jashtëm, Sergej Lavrov) shkojnë në hap me shkrimet në media. Një shembull është deklarata e ministrit Lavrov, i cili tha se qytetarët e rajonit Kherson do të vendosin në një referendum nëse do t'i bashkohen Federatës Ruse. Ose siç tha më 18 qershor zëdhënësja e Ministrisë së Punëve të Jashtme, Marija Zaharova: Ukraina që ju dhe unë e njihnim, brenda kufijve që ishin, nuk ekziston më dhe nuk do të ekzistojë më. Kjo është e qartë.
Megjithatë, më 23 qershor, zëdhënësi i presidentit rus, Dmitry Peskov, deklaroi se nuk bëhet fjalë për heqjen e kufirit midis pjesëve jugore të Ukrainës dhe Rusisë.
Rajoni Kherson
Vladimir Saldo u emërua kreu i VGA në rajonin e Kherson. Vladimir Saldo është një inxhinier ndërtimi, i lindur në Nikolaev. Nga viti 2002 deri në vitin 2012, ai u zgjodh tre herë kryetar i bashkisë Kherson.
Pasi rusët kapën Kherson, sipas ndihmësit të tij Olga Spivakina, forcat ruse e detyruan atë të bashkëpunonte. Kështu Saldo u bashkua me "Komitetin e Shpëtimit për Paqen dhe Rendin" dhe bashkëpunoi me ushtrinë ruse. Menjëherë para kësaj, Saldo deklaroi se ai e konsideronte Kherson si pjesë të Ukrainës dhe kundërshtonte krijimin e një "republike popullore" tjetër në territorin ukrainas. Më 26 prill, ushtria ruse emëroi Saldo si kreun e VGA në Kherson dhe ai ishte i pari në radhë për të marrë një pasaportë ruse në rajonin Kherson. Presidenti rus Putin nënshkroi një dekret që e bën më të lehtë marrjen e një pasaporte ruse për banorët e rajoneve Kherson dhe Zaporizhia. Kohët e fundit, TASS raportoi se mbi 10,000 banorë morën pasaporta ruse në Kherson dhe Oblast në një muaj.
Po kështu, rubla ruse u prezantua si monedha e dytë zyrtare në rajonin e Khersonit dhe u hap një degë e një banke ruse. Pensionistët e rajonit Kherson marrin pensionet e tyre në rubla. Tatjana Kuzmic, drejtuese e departamentit të arsimit të VGA në Kherson, njoftoi integrimin në sistemin shkollor rus. Ajo njoftoi se sistemi i Bolonjës do të refuzohej në rajonin Kherson dhe "do të kthehej në arsimin më të mirë vendas". Sipas mediave, të gjitha këto hapa janë përgatitje për shpalljen e "Republikës Popullore Kherson". Megjithatë, referendumi, i cili u shpall disa herë në media, ende nuk është zhvilluar, dhe Kherson ende menaxhohet nga VGA.
Deri më tani, nuk dihet pse administrata aktuale në rajonin e Khersonit, si dhe politika ruse, nuk kanë vendosur të shpallin një republikë popullore në atë territor. Mund të supozohen disa arsye. Të parat janë sigurisht sulmet e vazhdueshme të ushtrisë ukrainase, e cila arrin të pushtojë fshatra individualë dhe qytete më të vogla në atë zonë përmes devijimeve të ndryshme. Gjithashtu, këto ditë presidenti ukrainas Zelenskiy njoftoi dhe urdhëroi një ofensivë të madhe për çlirimin e Khersonit.
Një arsye tjetër është popullsia vendase. Domethënë, është e diskutueshme se sa për qind e kanë pranuar administratën ruse. Në Kherson sapo është shfaqur një lëvizje partizane, e cila po kryen diversione të caktuara në atë zonë. Është e mundur që administrata ruse të mos rrezikojë të forcojë këtë rezistencë, të paktën ndërkohë që konflikti i hapur me ushtrinë ukrainase vazhdon drejt Nikolaevit dhe Odesës. Supozimi është se administrata ruse nuk ka staf dhe kapacitet të mjaftueshëm për sa kohë zgjat lufta për të rivendosur rendin dhe paqen në rast të protestave në shkallë të gjerë.
Rajoni i Zaporizhia
Ndryshe nga Kherson, rajoni i Zaporozhye është i ndarë midis palëve ukrainase dhe ruse. Qyteti më i madh i Zaporozhye është nën kontrollin e Ukrainës, ndërsa Melitopol, Berdyansk dhe Energodar janë nën kontrollin rus. Administrata ruse kontrollon dy të tretat e rajonit të Zaporozhye. Edhe pse ata nuk kontrollojnë qytetin më të madh në zonë - Zaporozhye, ata kontrollojnë objektet kryesore të energjisë, siç është qyteti i Energodar, i cili është shtëpia e termocentralit më të madh bërthamor në Evropë. Ky termocentral prodhon midis 20 dhe 25% të totalit të energjisë elektrike në Ukrainë.
Ngjashëm me Kherson, në pjesën e kontrolluar nga Rusia, u krijua VGA Zaporozhye. Ai drejtohet nga Vladimir Rogov, i cili ka lindur në Indi, por ka mbaruar shkollën dhe kolegjin në Zaporizhia. Ai ishte kryeredaktor i një gazete dhe është bashkëpronar i një faqe interneti që merret me punësimin në Ukrainë. Ai ka qenë zyrtarisht në politikë që nga viti 2007, kur u bë kryetar i lëvizjes "Garda Sllave", e cila ishte e lidhur me Rusinë dhe politikën ruse. Ai iu bashkua projekteve të ndryshme ruso-ukrainase për të forcuar marrëdhëniet, por ai nuk ishte një politikan i shquar. Gjatë revolucionit Maidan, ai u largua nga Zaporozhye dhe mbështeti separatizmin. Kur ushtria ruse pushtoi Melitopolin, Rogov u emërua kryetar i atij qyteti. Më vonë u krijua VGA Zaporozhye dhe Rogov u emërua anëtar i këshillit kryesor.
Ishte Rogov ai që i tha RIA Novosti se Zaporozhye Oblast do t'i bashkohet Rusisë. Ai madje hodhi poshtë plotësisht krijimin e një republike popullore, në vend të kësaj shprehu dëshirën e tij që rajoni të bëhej një subjekt i plotë i Federatës Ruse. Një tjetër anëtar i rangut të lartë të VGA të Zaporozhye, Yevgeny Balitsky, deklaroi se mbi 60% e popullsisë së asaj zone e sheh zonën si pjesë të Federatës Ruse. Natyrisht, deklarata të tilla duhen marrë si spekulime të paargumentuara dhe si retorikë për të mos ushtruar presion mbi politikën ruse.
Deri më tani nuk ka asnjë njoftim serioz për një referendum për krijimin e një republike popullore apo aneksimin e rajonit në Federatën Ruse. Pensionistët filluan të marrin pensione në rubla ruse, në Melitopol u hap një bankë ruse dhe popullatës iu lëshuan pasaporta ruse. Sipas Rogov, mbi 70,000 banorë të rajonit të Zaporizhia kanë aplikuar për një pasaportë ruse. Megjithatë, ky informacion është i paverifikueshëm, ndaj përveç kësaj deklarate nuk ka asnjë provë tjetër për të mbështetur numrin e pasaportave të lëshuara në këtë fushë.
Sipas kryetares së emëruar të Melitopol, Galina Danilchenko, borxhet komunale të banorëve të Melitopolit janë shlyer dhe tarifat për strehimin dhe shërbimet komunale janë ulur. Për sa i përket arsimit, ministri i Arsimit i Federatës Ruse, Sergej Kravtsov, së fundi solli dërgesën e parë të teksteve për fëmijë dhe rusishtja u vendos si gjuhë zyrtare.
Rajoni i Kharkiv
Rajoni i Kharkiv është i pushtuar në një masë më të vogël nga ushtria ruse, vlerësohet se rreth 20% e të gjithë rajonit është nën kontrollin rus. Këtu është krijuar edhe VGA, por në këtë zonë është shumë më e ndryshueshme se në dy zonat e tjera. Meqenëse ka luftime të vazhdueshme në afërsi të Kharkiv dhe administrata ruse është e vendosur në Kupjansk, që është një qytet më i vogël, është shumë më e vështirë të vendoset kontrolli. Gjithashtu, më 11 korrik, administratori i emëruar i Veliki Burluk, një qytet me rreth 20 mijë banorë, u vra nga një bombë e vendosur në makinën e tij.
Megjithatë, kreu i emëruar i VGA Oblastit të Kharkivit, Vitaly Gançev, njoftoi afrimin me Rusinë. Duke ndjekur shembullin e zonave të tjera nën kontrollin e ushtrisë ruse, është planifikuar të lehtësohet procesi i marrjes së shtetësisë ruse edhe në rajonin e Kharkiv.
Media ruse
Përveç LNR dhe DNR, të cilat u njohën nga Federata Ruse, media ruse përmend tre fushat e përshkruara më sipër. Në këto fusha tashmë në një farë mënyre po kryhet “integrimi” në sistemin rus, duke lehtësuar marrjen e shtetësisë ruse, futjen e monedhës ruse, si dhe vendosjen e gjuhës ruse si gjuhë zyrtare. Përveç kësaj, pjesët nën pushtimin rus janë integruar në rrjetin rus të energjisë, internetit dhe radiotelevizionit.
Megjithatë, është ende e paqartë se çfarë dëshiron Moska zyrtare me këto zona. A do të ashtuquajturat republikat popullore të modeluara sipas LNR dhe DNR, a do të bashkohen ato republika më pas në një lloj konfederate të përbashkët (Novorusia?) dhe çfarë marrëdhënie administrative do të kenë me Rusinë, është plotësisht e paqartë për momentin. Është gjithashtu interesante se si Odessa, Nikolaev dhe Dnipro përmenden rrallë në mediat ruse, d.m.th. zonat e konsideruara gjithashtu "ruse" nga politika ruse. Domethënë zonat ku ka një përqindje të madhe të popullsisë rusishtfolëse dhe zonat që tregoheshin në harta si pjesë e asaj që quhet Novorussia.
Kjo mund të nënkuptojë se Moska mund të kufizojë qëllimet e saj afatmesme në këto katër zona (plus një pjesë të Kharkiv-it) brenda kufijve të tyre administrativë. Natyrisht, kjo do të thotë ende luftë e vazhdueshme dhe statusi i zonës do të varet nga negociatat kur (dhe nëse) të zhvillohen. Deri më tani, sipas mediave ruse, Rusia po llogarit në fushat e lartpërmendura. /Nacionale/
