Pesë arsye pse ekonomia e Kinës është në probleme
Ekonomia e Kinës po ngadalësohet, ndërsa po përshtatet me një strategji ndëshkuese për zero-Covid dhe dobësimin e kërkesës globale.
Shifrat zyrtare të rritjes për tremujorin korrik-shtator priten së shpejti – e nëse tregojnë se ekonomia e dytë më e madhe në botë tkurret, kjo rrit shanset për një recesion global.
Objektivi i Pekinit - një normë rritjeje vjetore prej 5.5% - tani është i paarritshëm, edhe pse zyrtarët e kanë minimizuar nevojën për të përmbushur objektivin.
Vendi mund të mos jetë duke luftuar me inflacionin e lartë si ShBA dhe Britania e Madhe, por ka probleme të tjera - fabrika e botës befas është duke pasur më pak klientë për produktet e saj si brenda ashtu edhe jashtë vendit.
Rritja po pengohet gjithashtu edhe nga tensionet tregtare midis Kinës dhe ekonomive të mëdha si ShBA.
Juani është në rrugën e tij për vitin më të keq në dekada, pasi po bie kundrejt dollarit amerikan. E një monedhë e dobët frikëson investitorët, duke nxitur pasigurinë në tregjet financiare. Kjo, gjithashtu e bën të vështirë për bankën qendrore të derdh para në ekonomi.
E gjitha kjo po ndodh në një kohë kur aksionet janë veçanërisht të larta për presidentin Xi Jinping - ai pritet të sigurojë një mandat të tretë të paprecedentë në Kongresin e Partisë Komuniste (CPC) i cili fillon më 16 tetor.
Pra, çfarë saktësisht ka shkuar keq?
1. Zero Covid po bën kërdi
Përhapjet e Covid në disa qytete, duke përfshirë qendrat prodhuese si Shenzhen dhe Tianjin, kanë dëmtuar aktivitetin ekonomik në të gjithë industritë.
Njerëzit gjithashtu nuk janë duke shpenzuar para për gjëra të tilla si ushqimi dhe pijet, shitje me pakicë apo turizëm duke vënë nën presion shërbimet kryesore.
Megjithatë, sipas Byrosë Kombëtare të Statistikave, nga ana e prodhimit, aktiviteti i fabrikës duket se është rritur përsëri në shtator. Rikthimi mund të jetë për shkak se qeveria po shpenzon më shumë për infrastrukturën.
Për shkak të normave të larta të interesit, inflacionit dhe luftës në Ukrainë ka rënë edhe kërkesa në vende si ShBA.
Ekspertët pajtohen se Pekini mund të bëjë më shumë për të stimuluar ekonominë, por ka pak arsye për ta bërë këtë derisa të përfundojë zero Covid.
"Nuk ka shumë kuptim të pompojmë para në ekonominë tonë nëse bizneset nuk mund të zgjerohen ose njerëzit nuk mund t'i shpenzojnë paratë," kështu është shprehur tha Louis Kuijs, kryeekonomist i Azisë në S&P Global Ratings.
2. Pekini nuk po bën mjaftueshëm
Pekini ka ndërhyrë, kur në gusht njoftoi një plan prej 1 trilion juanë (203 miliardë dollarë) për të nxitur bizneset e vogla, infrastrukturën dhe pasuritë e paluajtshme. Por, zyrtarët mund të bëjnë shumë më tepër për të nxitur shpenzimet për të përmbushur objektivat e rritjes dhe për të krijuar vende pune.
Kjo përfshin më shumë investime në infrastrukturë, lehtësimin e kushteve të huamarrjes për blerësit e shtëpive, zhvilluesit e pronave dhe qeverisjen vendore, si dhe uljen e taksave për familjet.
"Përgjigja e qeverisë ndaj dobësisë në ekonomi ka qenë mjaft modeste në krahasim me atë që kemi parë gjatë periudhave të mëparshme të dobësisë ekonomike," tha zoti Kuijs.
3. Tregu i pronave në Kinë është në krizë
Rritja është ngadalësuar padyshim edhe nga aktiviteti i dobët i pasurive të paluajtshme dhe ndjenja negative në sektorin e banesave.
Kjo ka goditur rëndë ekonominë sepse prona dhe industritë e tjera që kontribuojnë në të përbëjnë deri në një të tretën e Prodhimit të Brendshëm Bruto të Kinës.
"Kur besimi është i dobët në tregun e banesave, kjo i bën njerëzit të ndihen të pasigurt për situatën e përgjithshme ekonomike," tha zoti Kuijs.
Blerësit e shtëpive kanë refuzuar të bëjnë pagesa hipotekore për ndërtesat e papërfunduara dhe disa dyshojnë se shtëpitë e tyre do të përfundojnë ndonjëherë. Kërkesa për shtëpi të reja është ulur dhe kjo ka reduktuar nevojën për importe të mallrave të përdorura në ndërtim.
Me zhvilluesit e pronave nën presion, analistët thonë se autoritetet mund të duhet të bëjnë shumë më tepër për të rivendosur besimin në tregun e pasurive të paluajtshme.
4. Ndryshimet klimatike po i përkeqësojnë gjërat
Një ndikim të madh në industritë e Kinës ka filluar të ketë edhe moti ekstrem.
Në muajin gusht, një valë e fortë të nxehti, e ndjekur nga një thatësirë, goditi provincën jugperëndimore të Sichuan dhe qytetin Chongqing.
E ndërsa kërkesa për ajër të kondicionuar u rrit, ajo mbizotëroi rrjetin elektrik në një rajon që mbështetet pothuajse tërësisht në hidrocentralet.
Fabrikat, duke përfshirë prodhuesit kryesorë si prodhuesi i iPhone Foxconn dhe Tesla, u detyruan të shkurtojnë orët e punës ose të mbyllen fare.
Byroja e Statistikave të Kinës tha në gusht se vetëm në industrinë e hekurit dhe çelikut, fitimet në shtatë muajt e parë të 2022, ranë me 80%, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Pekini përfundimisht erdhi në shpëtim me dhjetëra miliarda dollarë për të mbështetur kompanitë e energjisë dhe fermerët.
5. Titanët e teknologjisë së Kinës po humbasin investitorët
Në këtë situatë, nuk është duke ndihmuar as një goditje rregullatore ndaj titanëve të teknologjisë së Kinës - e cila ka zgjatur tashmë dy vjet.
Tencent dhe Alibaba raportuan rënien e tyre të parë të të ardhurave në tremujorin e fundit - fitimet e Tencent ranë me 50%, ndërsa të ardhurat neto të Alibaba ranë përgjysmë.
Dhjetëra mijëra punëtorë të rinj kanë humbur punën - duke i shtuar krizës së vendeve të punës ku një në pesë persona të moshës 16 deri në 24 vjeç janë të papunë. Kjo mund të dëmtojë produktivitetin dhe rritjen e Kinës në afat të gjatë.
Një ndryshim në Pekin, është duke u vënë re edhe nga investitorët - disa nga kompanitë private më të suksesshme të Kinës janë vënë nën një vëzhgim më të madh ndërsa kontrolli i Xi-së mbi pushtetin vazhdon të rritet.
E ndërsa duket që kompanitë shtetërore po fitojnë favore, investitorët e huaj janë duke tërhequr paratë nga tavolina.
Edhe pse bota po mësohet me faktin se Pekini mund të mos jetë aq i hapur për biznes si dikur - Xi vazhdon të rrezikojë suksesin ekonomik që ka fuqizuar Kinën në dekadat e fundit.
