Eksportet e Kosovës drejt ShBA-së do të përballen me tarifë 10% – Sa eksportojmë?
Eksportet e Kosovës drejt Shteteve të Bashkuara do të përballen me një tarifë të re prej 10%, pas vendimit të fundit të Presidentit Donald Trump. Kosova figuron në listën e vendimit për të vendosur tarifa mbi pothuajse të gjitha mallrat që hyjnë në Shtetet e Bashkuara, një vendim i cili ka tronditur partnerët tregtarë të Amerikës.
Duke folur nga oborri i Shtëpisë së Bardhë, Trump e quajti këtë ditë “një nga më të rëndësishmet në historinë amerikane”, duke theksuar se ShBA-ja është shfrytëzuar për dekada të tëra nga partnerët e saj tregtarë.
“Amerika është plaçkitur, shkatërruar dhe përdhunuar ekonomikisht nga vendet e tjera. Në shumë raste, miku është më i keq se armiku,” deklaroi ai.
Sa eksportojmë në ShBA?
Kosova, e cila gjatë vitit 2024 eksportoi në ShBA mallra në vlerë 39.1 milionë euro, tashmë do të përballet me kosto shtesë për eksportet e saj, të cilat, sipas shpjegimeve të ekonomistëve, do të paguhen nga bizneset që importojnë mallra në ShBA.
Vetëm në tre muajt e parë të vitit 2025, vlera e eksporteve kosovare drejt Amerikës ka arritur 5.62 milionë euro.
Kjo politikë e re përfaqëson një ndryshim dramatik në tregtinë globale dhe politikën ekonomike. Sipas Trump, vendimi synon të rikthejë fuqinë prodhuese të ShBA-së dhe të balancojë tregtinë.
Efektet – rasti i Britanisë së Madhe
Tarifat që sapo ka shpallur Trump do të paguhen nga bizneset që importojnë mallra në ShBA.
Clarissa Hahn, ekonomiste në Oxford Economics, tha për BBC se kjo do të thotë se ndikimi fillestar i rritjes së çmimeve do të ndjehet nga konsumatorët amerikanë, pasi kompanitë amerikane ka gjasa t’i kalojnë kostot shtesë tek klientët e tyre.
Megjithatë, ajo shton se masat, të cilat hyjnë në fuqi më 5 prill, mund të prekin më pas edhe konsumatorët në Mbretërinë e Bashkuar.
Një mënyrë se si mund të ndodhë kjo është përmes vlerës së paundit dhe kurseve të këmbimit, të cilat ndikojnë kostot për bizneset britanike që importojnë mallra dhe lëndë të para nga jashtë. Nëse këto kosto importi rriten, çmimet më të larta mund të transferohen te konsumatorët.
Pas fjalimit të Trump-it të mërkurën, kursi i këmbimit midis dollarit dhe paundit ka luhatur. Nëse dollari forcohet, siç parashikojnë disa ekonomistë, atëherë kostot e importit për kompanitë britanike mund të rriten.
Çmimet më të larta në Mbretërinë e Bashkuar gjithashtu mund të "shtyjnë punëtorët të kërkojnë paga më të larta", gjë që do të rriste më tej kostot për bizneset, sipas Ahmet Ihsan Kaya, kryeekonomist në Institutin Kombëtar të Kërkimeve Ekonomike dhe Sociale.
Ms. Hahn shton se nëse qeveria britanike vendos të hakmerret me tarifa të veta për mallrat amerikane që hyjnë në Mbretërinë e Bashkuar, ekziston rreziku që çmimet të rriten nëse bizneset britanike i transferojnë kostot shtesë te konsumatorët.
