Sa më herët ta ekspozoni fëmijën tuaj ndaj një gjuhe të dytë, aq më i zgjuar do të bëhet ai

Vetëm dëgjimi i dy gjuhëve i ndihmon foshnjat të zhvillojnë aftësitë njohëse edhe para se të flasin.

Dhe ja si mund t'i ndihmoni ata të zhvillojnë këto aftësi.

Një studim i ri tregon se foshnjat e rritura në mjedise dygjuhëshe zhvillojnë aftësitë kryesore njohëse si vendimmarrja dhe zgjidhja e problemeve – edhe para se të flasin.

Studimi i bërë Universitetin e Washington-it, testoi 16 foshnja. Gjysma prej tyre vinin nga familjet anglisht-folëse, ndërsa gjysma tjetër nga familjet anglisht dhe spanjisht-folëse. Foshnjat dëgjojnë një shumëllojshmëri tingujsh të të folurit, nga tingujt preverbalë tek tingujt specifikë të anglishtes dhe spanjishtes.

Studiuesit monitoruan përgjigjet e foshnjave ndaj tingujve duke përdorur magnetoencefalografinë (MEG), e cila i ndihmoi ata të identifikonin qartë se cilat pjesë të trurit aktivizoheshin nëpërmjet aktivitetit elektromagnetik.

Nuk keni për të parë ndonjëherë konfigurim shkencor më të lezetshme:

Foshnjat nga familjet anglisht dhe spanjisht-folëse kishin shumë aktivitet në korteksin paraballor dhe korteksin orbitofrontal – rajonet e trurit përgjegjës për funksionet ekzekutive, si vendimmarrja dhe zgjidhja e problemeve.

"Rezultatet tona sugjerojnë se para se të fillojnë të flasin, foshnjat e rritura në familje dygjuhëshe po praktikojnë detyrat që lidhen me funksionin ekzekutiv," tha autorja kryesore Naja Ferjan Ramírez në një deklaratë për shtyp.

“Fëmijët e rritur duke dëgjuar dy gjuhë duket se qëndrojnë 'të hapur' ndaj tingujve të gjuhëve të reja më gjatë se bashkëmoshatarët e tyre njëgjuhësh, gjë që është një gjë e mirë dhe shumë përshtatëse për trurin e tyre," tha bashkëautorja Patricia Kuhl në të njëjtin botim.

Ky mekanizëm adaptiv sjell përfitime të mëdha si për foshnjat ashtu edhe për të rriturit. Shumë studime, si ky nga Qendra Kombëtare për Informacionin Bioteknologjik, kanë treguar se të rriturit dygjuhësh kanë funksione më të mira ekzekutive të trurit sesa të rriturit që flasin vetëm një gjuhë.

Kjo do të thotë që të rriturit dygjuhësh janë më të aftë të ndryshojnë fokusin mes detyrave, të ruajnë kujtimet dhe të demonstrojnë aftësi të nivelit më të lartë për zgjidhjen e problemeve dhe planifikimin. Fëmijët dygjuhësh i demonstrojnë gjithashtu këto aftësi. Plus, të gjitha këto funksione ekzekutive të trurit janë çelësi i suksesit në shkollë dhe suksesi akademik është një tregues i madh i lumturisë afatgjatë.

Mësimi i një gjuhe tjetër madje mund të ndihmojë në parandalimin ose vonimin e shfaqjes së sëmundjeve degjenerative të trurit si p.sh. Alzheimer-it.

Në mënyrë tipike, nuk ka asnjë dëm nga të qenit dygjuhësh – dhe koha më e mirë për të filluar është herët.

“Rezultatet tona nënvizojnë idenë se jo vetëm fëmijët shumë të vegjël janë të aftë të mësojnë shumë gjuhë, por se fëmijëria e hershme është koha optimale për ta për të filluar,” përfundoi Ferjan Ramírez.

Neuroshkencëtari Sam Wang pajtohet me të:

“Gjëja më e mirë është se ju mund të rritni një fëmijë dygjuhësh – edhe nëse nuk jeni dygjuhësh.”

Këtu janë disa këshilla nga Linguistic Society:

Nëse tashmë jeni dygjuhësh ose pjesë e një familjeje dygjuhëshe, atëherë provoni metodën "një prind, një gjuhë". Fillimisht, sqaroni se cili prind i flet cilën gjuhë foshnjës. Në këtë mënyrë, të gjithë e dinë se çfarë të presin – dhe fëmija juaj e di se si të përgjigjet.

Edhe nëse nuk jeni dygjuhësh, prapë është në rregull! Ju ende mund ta ekspozoni fëmijën tuaj në gjuhë të ndryshme. Shumë fjalë të huaja hyjnë në anglisht. Ju mund të vini në dukje ushqimet e huaja sa herë që i keni, ose të shikoni një shfaqje dygjuhëshe me fëmijën tuaj.

Për sa kohë që i ekspozoni ndaj fjalëve të huaja në një mënyrë të qëndrueshme me të njëjtin kontekst, ata do të arrijnë përfitime.

Provoni të përdorni një komunitet të shkëmbimit të gjuhëve, ku ju dhe fëmija juaj mund të flisni një gjuhë tjetër me folësit tjerë së bashku. Ju të dy do të arrini sukses nëse këtë e praktikoni në mënyrë të vazhdueshme.

Filloni që tani drejt të arriturave tuaja!