Turqia bllokon votimin e parakohshëm për anëtarësimin e Suedisë dhe Finlandës në NATO
Suedia dhe Finlanda kanë paraqitur zyrtarisht kërkesat e tyre për t'u bashkuar me NATO-n, por Turqia ka bllokuar një lëvizje të hershme për të përshpejtuar kërkesat e vendeve nordike, duke kërkuar që të ekstradojnë "terroristët".
Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, pranoi kërkesat e anëtarësimit të dy vendeve historikisht të paangazhuara nordike në selinë e aleancës mbrojtëse të udhëhequr nga ShBA në Bruksel të mërkurën.
“Unë mirëpres ngrohtësisht kërkesat e Finlandës dhe Suedisë për t'u anëtarësuar në NATO. Ju jeni partnerët tanë më të ngushtë”, u tha Stoltenberg ambasadorëve të dy vendeve, duke e përshëndetur rastin si “një hap historik” dhe “një ditë të mirë në një kohë kritike për sigurinë ”.
Megjithatë, BBC shkruan se shumë raporte kanë cituar burime diplomatike që kanë thënë se Turqia më vonë ka bllokuar një votim nga ambasadorët e NATO-s për hapjen e menjëhershme të bisedimeve, duke sugjeruar se faza e parë e procesit të pranimit mund të zgjasë më shumë se dy javët e planifikuara të aleancës.
Fillimisht, zgjerimi i NATO-s duhet të miratohet nga të 30 anëtarët dhe më pas të ratifikohet nga parlamentet e tyre, gjë që mund të zgjasë deri në një vit, por duke pasur parasysh kërcënimin e mundshëm rus ndaj Finlandës dhe Suedisë, aleanca ka thënë se dëshiron të lëvizë sa më shpejt që të jetë e mundur.
Aplikimet e të dy vendeve përfaqësojnë një rivizatim radikal të peizazhit të sigurisë së Evropës në vazhdën e pushtimit rus të Ukrainës dhe, nëse është i suksesshëm, do të përfaqësonte zgjerimin më të rëndësishëm të NATO-s në dekada, duke dyfishuar kështu kufirin e aleancës me Rusinë.
Stoltenberg ka thënë se NATO do të "merrte parasysh interesat e sigurisë" të të gjithë anëtarëve dhe ishte "i vendosur të punojë me çështjet dhe të arrijë në përfundime të shpejta". Ai ka shtuar se të gjithë aleatët janë dakord për rëndësinë e zgjerimit.
Megjithatë, në Ankara, presidenti Recep Tayyip Erdoğan u ka thënë deputetëve nga partia e tij AK se aleanca duhet të respektojë rezervat e Turqisë. “Zgjerimi i NATO-s ka kuptim për ne vetëm në përpjesëtim me respektin që do të tregohet për ndjeshmëritë tona”, ka thënë ai.
Turqia akuzon Suedinë dhe Finlandën se strehojnë anëtarë të grupeve militante kurde që i konsideron organizata terroriste, dhe gjithashtu kundërshton vendimet e tyre të vitit 2019 për të ndaluar eksportet e armëve në Ankara për shkak të operacioneve ushtarake të Turqisë në Siri.
Erdogani në veçanti ka akuzuar Stokholmin për ofrimin e strehës së sigurt për anëtarët e Partisë së jashtëligjshme të Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) dhe për ndjekësit e Fethullah Gylenit, të cilin Ankaraja e akuzon për orkestrimin e një përpjekjeje për grusht shteti të vitit 2016.
“Ne u kërkuam atyre të ekstradonin 30 terroristë, por ata refuzuan ta bënin këtë”, tha ai.
“Pra, ju nuk do të na ktheni terroristët, por na kërkoni anëtarësimin në NATO? NATO është një ent për sigurinë, një organizatë për sigurinë. Prandaj, ne nuk mund t'i themi "Po" kësaj organizate të sigurisë duke u privuar nga siguria", shtoi ai.
Erdogan tha se NATO nuk e kishte mbështetur kurrë Turqinë në luftën e saj kundër PKK-së dhe grupeve të tjera militante kurde dhe akuzoi aleatët për mbështetjen e terroristëve, duke përmendur dërgesat e armëve për Njësitë e Mbrojtjes së Popullit (YPG), një milici kurde që lufton në Siri.
