"Shqiponja ka zbritur", sot 55 vjet më parë — Apollo 11 preku Hënën

Më 20 korrik 1969, Neil Armstrong, Edwin "Buzz" Aldrin dhe Michael Collins bënë historinë duke u ulur në sipërfaqen e Hënës me Modulin Hënor Eagle, i cili ishte shkëputur nga Moduli i Shërbimit të Komandës Kolumbia.

Teksa ata zbritën, Armstrong i komunikoi fjalët e famshme Hjustonit: "Houston, Shqiponja ka zbritur".

Në tre vitet që pasuan, pesë misione shtesë Apollo shkuan në Hënë, secila duke shtyrë më tej kufijtë e eksplorimit.

Epoka e Apollos përfundoi në vitin 1972 me misionin përfundimtar, Apollo 17. Që atëherë, njerëzimi nuk është kthyer në sipërfaqen hënore.

Zbulimet hënore

Programi Artemis i NASA-s synon të kthejë astronautët në Hënë për herë të parë që nga Apollo 17 në 1972. Agjencia hapësinore planifikon të realizojë udhëtimin dhe të eksplorojë më tej hënën, duke kontribuar në zbulime të reja rreth fqinjit tonë më të afërt qiellor.

Kohët e fundit, shkencëtarët konfirmuan provat e para të drejtpërdrejta të një shpelle në Hënë duke përdorur të dhënat e radarit nga NASA-s Lunar Reconnaissance Orbiter, i cili ka mbledhur të dhëna që nga nisja e tij në qershor 2009.

Studiuesit zbuluan shpellën e lidhur me një gropë të gjetur brenda një fushe të madhe të quajtur Mare Tranquillitatis, ose Deti i Qetësisë, i njëjti rajon ku astronautët e Apollo 11 zbarkuan në 1969.

"Kur shkuam në Hënë 55 vjet më parë, ne dinim shumë pak për të - nuk e dinim sa e vjetër ishte, si u formua, proceset që e kanë ndryshuar atë gjatë jetës së saj," tha Petro, i cili është gjithashtu shkencëtar i projektit si për Orbiterin e Zbulimit Hënor ashtu edhe për Artemis III.

“Sa herë që mësuam diçka të re për hënën, qoftë për shpellat në sipërfaqen hënore apo mostrat që kthehen… ne gjithashtu kuptojmë se sa pak (ende) dimë për hënën.”