"Rrjedhjet e Nord Stream, jashtëzakonisht të dëmshme për klimën"
Ekspertët thonë se shpërthimet e pashpjegueshme në tubacionet Nord Stream që shkojnë nga Rusia në Evropë mund të çlirojnë një sasi "të paprecedentë" të metanit të gazit serrë dhe të jenë jashtëzakonisht të dëmshme për klimën.
Sipas CNN, më shumë se 100,000 tonë metrikë gaz natyror po flluskojnë në sipërfaqen e Detit Baltik në një zonë prej 1 kilometër, duke rrjedhur si në ujë ashtu edhe në atmosferë. Rreth 90% e tij është metan, një gaz serrë me më shumë se 80 herë fuqinë e dioksidit të karbonit në ngrohjen globale.
CNN shkruan se, kjo rrhjedhje është e krahasueshme me rrjedhjen famëkeqe të Aliso Canyon në Shtetet e Bashkuara në vitin 2016, e cila lëshoi 97,000 ton metan në ajër të hapur. Dallimi i vetëm është se rrjedhja ishte më graduale, duke ndodhur gjatë një periudhe shumë më të gjatë.
Shqetësimi me Nord Stream është se ngjarja mund të jetë aq e madhe dhe e shpejtë sa që shton një pjesë të madhe në emetimet e metanit në botë, i cili ka një efekt të shpejtë ngrohjeje në planet.
Rrjedhja u zbulua në fillim të kësaj jave dhe sizmologët thanë se zbuluan shpërthime në vend, të cilat ndoshta shkaktuan këputjen e tubacioneve. Të enjten, roja bregdetare e Suedisë konfirmoi një rrjedhje të katërt në tubacione. Një nga anijet e saj pranë burimit të dy rrjedhjeve që janë në ujërat suedeze po raporton një rrjedhje të qëndrueshme të gazit në sipërfaqe.
Rreth asaj që ka ndodhur me tubacionet, të cilat janë përdorur si pazare gjatë krizës energjetike dhe luftës së Rusisë në Ukrainë, ka shumë të panjohura. Kush është përgjegjës, si dhe pyetjet gjeopolitike, ekonomike dhe të sigurisë mbeten pa përgjigje.
"Ne jemi shumë të shqetësuar," tha Zitely Tzompa Sosa, një shkencëtar atmosferik në Task Forcën e Ajrit të Pastër (CATF), një organizatë jofitimprurëse për klimën.
Bazuar në të dhënat nga Nord Stream AG, operatori i tubacioneve, Tzompa Sosa thotë se midis 100 dhe 120 kilotonë metan ka qenë ndoshta në Nord Stream 1 në kohën e shpërthimit.
Shkencëtarët thonë se ky gaz i padukshëm mund të vulosë fatin tonë në ndryshimin e klimës.
"Kjo do të ishte e barabartë me rreth një të tretën e emetimeve totale të metanit të Gjermanisë nga sektori i energjisë në vitin 2020, që është rreth 5% e emetimeve të metanit të Evropës nga sektori i energjisë," tha Sosa për CNN, duke supozuar se gazi serrë ka hyrë në atmosferë.
Përcaktimi sasior i rrjedhjes për momentin është një vlerësim i përafërt. Nord Stream 1 ndaloi furnizimin me gaz në Evropë në korrik dhe Nord Stream 2 nuk u hap kurrë plotësisht, duke e bërë të pamundur vlerësimin për vëllimin që mund të ketë.
Paul Balcombe, një lektor në inxhinierinë kimike në Imperial College London, i tha CNN se 200 kiloton gaz që hyjnë në atmosferë do të barazoheshin me rreth 10% të emetimeve totale të metanit në Mbretërinë e Bashkuar.
Metani dhe CO2 janë të dy gazra serë, por ato sillen në mënyra të ndryshme. Balcombe tha se metani është një rrezik shumë më i madh për "ngrohjen afatshkurtër" sesa CO2. Megjithëse metani zgjat vetëm "rreth 10 vjet në atmosferë", ndikimi i tij i menjëhershëm është "shumë më i fuqishëm".
