NYT: ShBA kërkon epërsi në AI por përplasjet e brendshme dhe Kina e ndërlikojnë garën

Administrata amerikane po përpiqet të sigurojë epërsi ushtarake në inteligjencën artificiale (IA), ndërsa përballet me vendime të paqëndrueshme, mosmarrëveshje me kompanitë teknologjike dhe një Kinë që po ngushton me shpejtësi hendekun teknologjik, sipas një shkrimi të The New York Times.

Në korrik, Forcat Ajrore u kërkuan kontraktorëve kryesorë të mbrojtjes që deri më 1 shtator të hiqnin nga sistemet e armëve dhe kontrollit çdo produkt të kompanisë Anthropic. Vetëm disa javë më vonë, udhëzimi u pezullua përkohësisht. Kjo lëvizje ilustroi vështirësinë e Pentagonit për të balancuar sigurinë, konkurrencën teknologjike dhe varësinë nga modelet më të avancuara të IA-së.

Në qendër të konfliktit është përplasja mes sekretarit të Mbrojtjes Pete Hegseth dhe drejtuesit të Anthropic, Dario Amodei. Kompania kërkoi garanci që teknologjia e saj të mos përdorej për mbikëqyrjen e amerikanëve brenda vendit ose për armë plotësisht autonome pa kontroll njerëzor. Pentagoni e konsideroi këtë ndërhyrje të papranueshme në vendimmarrjen ushtarake dhe e shpalli Anthropic rrezik për zinxhirin e furnizimit.

Megjithatë, ndarja nuk është e plotë. Agjencia e Sigurisë Kombëtare vazhdon të testojë modelin Mythos të Anthropic, i aftë të zbulojë dhe shfrytëzojë dobësi në programe kompjuterike. Sipas zyrtarëve të cituar nga gazeta, modeli po përdoret eksperimentalisht si për të kontrolluar mbrojtjen e rrjeteve amerikane, ashtu edhe për të identifikuar pika të dobëta në sistemet e kundërshtarëve. Një ish-zyrtar e përshkroi heqjen dorë nga një aftësi e tillë si një formë “çarmatimi të njëanshëm”.

Ndërkohë, IA po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme për armët autonome, sigurinë kibernetike, testimin e rrjeteve ushtarake dhe projektet strategjike si mburoja raketore Golden Dome. Shqetësimi kryesor është se Kina mund të jetë vetëm disa muaj prapa Shteteve të Bashkuara në zhvillimin e modeleve më të avancuara, edhe pse mbetet vite prapa në prodhimin e gjysmëpërçuesve të sofistikuar.

Përvoja e sulmeve kibernetike kineze Volt Typhoon dhe Salt Typhoon e shton urgjencën. Ekspertët paralajmërojnë se IA mund t’i fuqizojë ndjeshëm aftësitë për të depërtuar në rrjete komunikimi, sisteme ujësjellësi, rrjete energjetike dhe infrastruktura të tjera kritike.

Administrata Trump gjithashtu ka ndryshuar disa herë kursin për rregullimin e IA-së dhe kontrollet e eksportit të çipave Nvidia. Fillimisht favorizoi një qasje më pak kufizuese, më pas vendosi masa të forta ndaj Anthropic dhe më vonë i zbuti ato. Edhe kufizimet mbi shitjet e çipave në Kinë janë ndryshuar, duke krijuar paqartësi mbi strategjinë afatgjatë. Një tjetër pikë debati është kontrolli qeveritar i modeleve të reja: sistemet më të fuqishme do të shqyrtohen për rreziqe biologjike dhe kibernetike, ndërsa modelet me kod të hapur, përfshirë disa kineze, përjashtohen nga ky proces.

Sipas The New York Times, sfida për Uashingtonin është e dyfishtë: të mos ngadalësojë inovacionin amerikan aq sa t’i japë avantazh Kinës, por as të mos lejojë zhvillimin e pakontrolluar të sistemeve që mund të përdoren për sulme kibernetike, armë biologjike ose veprime autonome. Gara për epërsi në IA po bëhet kështu jo vetëm një betejë teknologjike, por edhe një provë e aftësisë së qeverisë amerikane për të ndërtuar një politikë të qëndrueshme të sigurisë kombëtare.