BE propozon ndalimin e naftës ruse dhe sanksione për krimet e luftës

BE-ja ka propozuar disa nga masat e saj më të ashpra kundër Rusisë, duke përfshirë një ndalim total të importeve të naftës dhe sanksione ndaj të dyshuarve për krime lufte.

Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen tha se paketa kishte për qëllim rritjen e presionit ndaj Rusisë duke minimizuar dëmin në Evropë.

Ajo tha se, nafta e papërpunuar ruse do të hiqet gradualisht brenda gjashtë muajve, raporton BBC.

Hungaria e ka hedhur poshtë propozimin si të papranueshëm dhe qeveritë çeke dhe sllovake kanë kërkuar një periudhë tranzicioni.

BE-ja është fokusuar për javë të tëra për të gjetuar metoda për largimin e naftës dhe gazit rus. Ajo tashmë është zotuar të reduktojë importet e gazit me dy të tretat deri në fund të vitit 2022 dhe tani planifikon të heqë gradualisht naftën e papërpunuar për gjashtë muaj dhe produktet e rafinuara deri në fund të 2022.

"Ne do të sigurohemi që të heqim gradualisht naftën ruse në mënyrë të rregullt," tha presidentja e Komisionit.

Paketa e propozuar fillimisht duhet të miratohet nga ambasadorët e BE-së dhe pritet të nënshkruhet në ditët në vijim.

Por zëdhënësi i qeverisë hungareze Zoltan Kovacs tha se vendi i tij do të vërë veton ndaj këtij propozimi.

"Ata e dinë saktësisht se ajo që ata propozojnë është kundër interesave hungareze... dhe nëse e bëjmë këtë, do të shkatërrojmë plotësisht ekonominë hungareze," tha ministri.

Sllovakia si dhe Hungaria aktualisht mbështeten në naftën ruse dhe sipas propozimit fillestar do të jepet një afat deri në fund të vitit 2023 për të gjetur furnizues alternativë. Ministri i ekonomisë i Sllovakisë tha se vendi i tij donte një periudhë tranzicioni tre-vjeçare dhe kryeministri çek Petr Fiala tha se do të kërkonte gjithashtu një përjashtim prej dy deri në tre vjet për të trajtuar problemet me kapacitetin e tubacionit.

Vitin e kaluar, Rusia furnizoi BE-në me një të katërtën e importeve të saj të naftës, ku Holanda dhe Gjermania ishin blerësit më të mëdhenj.

Tani, qeveria holandeze ka thënë se dëshiron të ndalojë të gjitha importet ruse të karburanteve fosile deri në fund të këtij viti dhe Gjermania ka reduktuar në mënyrë drastike varësinë e saj nga importet e naftës ruse, nga 35% në 12%. Ndërsa, edhe Britania e Madhe, e cila nuk është më në BE, tashmë po heq dorë nga nafta ruse, e cila përbën 8% të importeve të saj.

Zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov tha se Moska po punonte për opsione të ndryshme në përgjigje të embargos së planifikuar. Sanksionet e propozuara do të ishin një thikë me dy tehe për evropianët dhe të tjerët, pasi kostoja për qytetarët evropianë do të rritej çdo ditë.

Synimi i krimeve të luftës dhe propagandës

Përveç kërkimit të ndalimit të naftës ruse, presidentja e Komisionit të BE-së njoftoi se do të vendosen sanksione edhe ndaj oficerëve ushtarakë të përfshirë në krime të dyshuara lufte në Bucha dhe Mariupol.

"Kjo dërgon një sinjal tjetër të rëndësishëm për të gjithë autorët e luftës së Kremlinit: ne e dimë se kush jeni dhe ju do të mbani përgjegjësi," i tha von der Leyen Parlamentit Evropian të mërkurën.

Ajo shtoi se ka plane për një ndalim të gjerë për tre nga transmetuesit më të mëdhenj shtetërorë rusë.

"Ne i kemi identifikuar këto kanale televizive si zëdhënës që përforcojnë gënjeshtrat dhe propagandën e Putinit në mënyrë agresive," tha von der Leyen.

Megjithëse të tre rrjetet nuk u emëruan, ata mendohet se përfshijnë kanalet e ndjekura gjerësisht në gjuhën ruse Rossiya dhe RTR Planeta të operatorit shtetëror VGTRK. BE tashmë ka pezulluar dy rrjete, RT dhe Sputnik, që transmetojnë në anglisht, gjermanisht dhe spanjisht.

Ajo po ashtu tha se do të vendoset një ndalim edhe për ofrimin e shërbimeve evropiane për kompanitë ruse përmes kontabilistëve, avokatëve dhe mjekëve.

Sanksionet e mëparshme kanë goditur tashmë bankat ruse, por banka më e madhe e të gjithave, Sberbank, është lënë jashtë listës sepse konsiderohej e nevojshme për të paguar gazin rus. Sberbank përbën mbi një të tretën e sektorit bankar të Rusisë dhe tani është vendosur të hiqet nga sistemi global i mesazheve financiare SWIFT. Në propozimet e reja janë përfshirë dy banka të tjera ruse.

Paketat e mëparshme të sanksioneve kanë synuar gjithashtu një numër individësh të lidhur me Kremlinin dhe pushtimin, si dhe raportet e pakonfirmuara sugjeronin se kreu i Kishës Ortodokse Ruse, Patriarku Kirill, do të ishte në listën e fundit, së bashku me familjen e zëdhënësit të Kremlinit, Dmitry Peskov.

"Ne duam që Ukraina të fitojë"

Presidentja e Komisionit dha gjithashtu detaje të planeve për të ndihmuar Ukrainën të trajtojë kostot e mëdha të luftës dhe ndikimin në ekonominë e saj.

Duke shpjeguar "përgjegjësinë shumë të veçantë të Evropës ndaj Ukrainës", ajo tha se Ukraina duhet të financojë rënien dramatike të prodhimit të saj ekonomik dhe rindërtimin.

Ajo shtoi se do të hartohej një paketë rimëkëmbjeje që mund të trajtojë dobësitë në ekonominë ukrainase dhe të ndihmojë në luftimin e korrupsionit.

“Ne duam që Ukraina të fitojë këtë luftë, por gjithashtu duam të vendosim kushtet për suksesin e Ukrainës pas luftës”.

Në një lëvizje të veçantë, BE premtoi gjithashtu të rrisë ndihmën ushtarake për Moldavinë fqinje, e cila është nën kërcënim nga ushtarët rusë me bazë në rajonin separatist të Moldavisë të Transnistrisë.

"Ne do të vazhdojmë të thellojmë partneritetin tonë me ju për ta sjellë vendin tuaj më afër BE-së," i tha presidenti i Këshillit Evropian Charles Michel presidentes pro-BE të Moldavisë, Maia Sandu, në Kishinau.