A po shkojnë SHBA dhe Kina drejt luftës për shkak të Tajvanit?

Disa javë pasi presidenti amerikan paralajmëroi Kinën për Tajvanin, Pekini ka dhënë kundërshtimin e tij më të ashpër deri më tani, duke thënë se do të "refuzonte me vendosmëri çdo përpjekje" për pavarësinë e Tajvanit.

Ministri i Mbrojtjes i Kinës, gjenerali Wei Fenghe, në thelb ka akuzuar SHBA-në për mbështetjen e pavarësisë së ishullit, duke thënë se po "shkel premtimin për Tajvanin" dhe "po ndërhyn" në punët e Kinës.

"Më lejoni ta bëj të qartë këtë: nëse dikush guxon ta shkëpusë Tajvanin nga Kina, ne nuk do të hezitojmë të luftojmë. Ne do të luftojmë me çdo kusht dhe do të luftojmë deri në fund. Kjo është e vetmja zgjedhje për Kinën," tha ministri kinez në një samit aziatik të sigurisë të mbajtur në Singapor.

Komentet e tij pasuan mesazhin e fundit të presidentit amerikan Joe Biden për Kinën se ajo po "flirton me rrezikun" duke fluturuar avionët e saj luftarakë afër Tajvanit. Kujtojmë se Biden edhe u zotua se do ta mbronte ishullin ushtarakisht nëse sulmohej.

Tajvani, i cili e konsideron veten një komb sovran, është pretenduar prej kohësh nga Kina. Por Tajvani gjithashtu e sheh SHBA-në si aleatin e saj më të madh dhe Uashingtoni ka një ligj që i kërkon të ndihmojë ishullin të mbrohet.

Përshkallëzimi i retorikës vjen pasi Kina ka dërguar gjithnjë e më shumë aeroplanë luftarakë në zonën e mbrojtjes ajrore të Tajvanit.

Pra, a po shkojnë SHBA dhe Kina drejt një konflikti ushtarak?

Një frikë e madhe është se lufta do të shkaktohet nëse Kina pushton Tajvanin, pasi Pekini ka thënë në të kaluarën se mund të rimarrë ishullin me forcë nëse është e nevojshme.

Por shumica e analistëve thonë se tani për tani një gjë tillë nuk ka gjasa të ndodhë. Kohët e fundit ka pasur edhe shumë debate lidhur me aftësinë ushtarake të Kinës për të pushtuar, e po ashtu edhe Tajvani është një vend që ka rritur ndjëshëm mbrojtjen e tij ajrore dhe detare.

Por shumë pajtohen se Pekini e pranon se një veprim i tillë do të ishte shumë i kushtueshëm dhe katastrofik - jo vetëm për Kinën, por edhe për botën.

"Ka shumë retorikë, por kinezët duhet ta kenë parasysh hendekun me shumë kujdes nëse duan të nisin një pushtim të Tajvanit, veçanërisht aq afër krizës së Ukrainës. Ekonomia kineze është shumë më e ndërlidhur me ekonominë globale sesa ajo e Rusisë," ka thënë William Choong, bashkëpunëtor i lartë në Institutin e Studimeve të Azisë Juglindore.

Deri më tani, qëndrimi i Kinës ka qenë se ajo kërkon "ribashkim paqësor" me Tajvanin, duke thënë se do të vepronte vetëm nëse përballej me një provokim.

E një provokim për Kinën ka të ngjarë të jetë një shpallje zyrtare e pavarësisë nga Tajvani, diçka që presidentja e vendit Tsai Ing-wen e ka shmangur me forcë, edhe pse ajo këmbëngul se ata tashmë janë një shtet sovran.

Në mënyrë të ngjashme, edhe SHBA-të do të hezitonin të tërhiqeshin në një konflikt të kushtueshëm ushtarak në Azi dhe kanë sinjalizuar vazhdimisht se nuk duan luftë.

Pra tani për tani, për SHBA-në dhe Kinën të paktën, "nuk ka vullnet politik për të ndryshuar pozicionet e tyre", veçanërisht me ngjarje të rëndësishme në horizont - zgjedhjet afatmesme në SHBA në nëntor dhe kongresi i 20-të i Partisë Komuniste të Kinës në gjysmën e dytë të vitit, ku presidenti Xi Jinping pritet të konsolidojë më tej pushtetin.

Artikull i përkthyer nga BBC.