A mund ta tërheqë Rusia vërtet Moldavinë në luftë?

Moldavia po bëhet gjithnjë e më shumë një aktore në luftën midis Rusisë dhe Ukrainës, sipas disa analistëve. Kuptohet që vlerësime të tilla ekzistojnë që nga fillimi i luftës, pra që prej një viti.

Rajoni kyç i Transnistrisë

Pjesa më e madhe e debatit ishte nëse Rusia do të sulmonte Ukrainën nga rajoni moldav i Transnistrisë, ku mban rreth 1500 ushtarë të saj. Historia përfshinte gjithashtu mundësinë e Rusisë që të sulmonte vetë Moldavinë, si dhe aktivitetet ruse rreth nxitjes së një grushti shteti në Moldavi për të destabilizuar vendin.

Transnistria, e cila nuk është njohur as nga Rusia, zakonisht zë rreth 12 për qind të territorit të Moldavisë me kryeqytet Tiraspolin. Për shkak të formës së tij të pazakontë gjeografike - territori i tij është një rrip jashtëzakonisht i ngushtë toke midis lumit Dniestër dhe kufirit ukrainas-moldavian - ky parashtet të kujton disi Kilin.

Çdo ngjashmëri përfundon këtu, sepse ndërsa Kili ka një prodhim të brendshëm bruto prej 13,231 dollarë për frymë, Transnistria ka mezi 1,500 dollarë për frymë.

Moldavët, shkruan The Washington Post, e shohin me përçmim provincën e tyre renegate si një copë tokë të mbërthyer në epokën sovjetike, ku statujat e Leninit mbeten kudo, kartat bankare ndërkombëtare nuk funksionojnë dhe kompania monopol Sheriff kontrollon pothuajse gjithçka. Në flamurin e saj është ende drapëri dhe çekiçi komunist.

Zelenski paralajmëroi për "planin rus"

Sa i përket nxitjes së grushtit të shtetit, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky paralajmëroi se agjencitë e tij të inteligjencës kishin zbuluar "një plan të detajuar rus për të nxitur një krizë politike në Moldavi".

Analistët thonë se është plotësisht e mundur që Moska po përdor Moldavinë - dhe grupet separatiste në rajonin e saj separatist pro-rus të Transnistrisë - për të mbjellë mosmarrëveshje dhe çarmatosur Ukrainën në anën tjetër, të gjitha përpara përvjetorit të parë të luftës.

"Rusët kanë krijuar një përmbysje të asaj që bënë vitin e kaluar në Bjellorusi, duke sjellë Moldavinë dhe Transnistrinë në përzierje me situatën në Ukrainë", tha për CNBC Clinton Watts, një ish-bashkëpunëtor në Institutin për Kërkime të Politikës së Jashtme, duke iu referuar grumbullimi i tankeve përgjatë kufijve veriorë të Ukrainës në prag të pushtimit.

Deri më tani, forcat e mbrojtjes ukrainase dhe aleatët perëndimorë kanë vlerësuar se ofensiva e re ruse do të përqendrohet në lindje të vendit. "Nga këndvështrimi i Kremlinit, është një strategji mjaft e zgjuar. Sa herë që filloj të nënvlerësoj aftësinë e Rusisë për të krijuar trazira, gjëra të tilla ndodhin", shtoi Watts, i cili tani drejton qendrën e analizës dixhitale të kërcënimeve të Microsoft.

Ukrainasit pretendojnë se po mbrojnë kufirin

Ministria e Mbrojtjes e Ukrainës ka konfirmuar se ka filluar vendosjen e forcave në kufirin me Moldavinë për ta "mbrojtur" atë.

Tensione shtesë janë ngritur nga situata e çrregullt politikisht në Moldavi. Gjegjësisht, dy javë më parë kryeministrja moldave Natalia Gavrilita njoftoi se qeveria e saj po jep dorëheqje, pas 18 muajve të trazuar në pushtet të shënuar nga kriza ekonomike dhe pasojat e luftës ruse në Ukrainë.

Ish-republika sovjetike me 2.5 milionë banorë është e prekur nga inflacioni i lartë dhe presioni i një numri të madh refugjatësh ukrainas. Ajo është prekur edhe nga ndërprerjet në furnizimin me energji elektrike për shkak të sulmeve ruse në infrastrukturën energjetike të Ukrainës dhe po përpiqet të çlirohet nga varësia nga gazi rus.

Për shkak të rritjes së çmimeve, veçanërisht të gazit nga Rusia, shpërthyen protestat, të cilat qeveria i vlerësoi si pjesë e fushatës ruse për destabilizimin e qeverisë.

Kryeministri moldav Dorin Recean nuk e mohoi Zelenskiy.

Tashmë kam thënë disa herë se ka disa skenarë për destabilizimin e Moldavisë dhe ajo që tha Zelensky është vetëm njëri prej tyre. Moldavia është e gatshme për të gjitha sfidat”, tha Recean.

Dekreti i revokuar nga viti 2012

Është gjithashtu domethënëse që presidenti rus Vladimir Putin tërhoqi dje dekretin e vitit 2012 që mbështeti pjesërisht sovranitetin e Moldavisë në zgjidhjen e së ardhmes së Transnistrisë. Dekreti që përfshinte komponentin moldav përvijoi politikën e jashtme të Rusisë 11 vjet më parë, e cila supozonte marrëdhëniet më të ngushta të Moskës me Bashkimin Evropian dhe Shtetet e Bashkuara.

Urdhri për anulimin e dokumentit të vitit 2012 u publikua në faqen e internetit të Kremlinit dhe tha se vendimi ishte marrë për të "siguruar interesat kombëtare të Rusisë në lidhje me ndryshimet e thella që po ndodhin në marrëdhëniet ndërkombëtare".

Është pjesë e një sërë lëvizjesh antiperëndimore që Putin ka njoftuar. Kryetari moldav i komisionit të kontrollit të përbashkët në zonën e sigurisë rreth Transnistrisë, Alexandru Flenchea, tha se anulimi nuk do të thotë se Putini po braktis nocionin e sovranitetit moldav.

"Rusisë nuk i pëlqen ende përshkallëzimi i konfliktit"

Por që nga fillimi i luftës në Ukrainë, është thënë se Moldavia mund të jetë një viktimë ruse. Pa dyshim, ato histori ishin më aktuale kur besohej se Rusia ishte ushtarakisht më e fortë se sa tregon rrjedha e deritanishme e luftës në Ukrainë.

Që Rusia të sulmojë Moldavinë, do të duhet të kalojë një territor të madh të Ukrainës, një territor që nuk është nën kontrollin e saj. Kjo është arsyeja pse është e pamundur të flasim për këtë tani për tani. Ata do të duhet të shkojnë në veri të Odesës, Ukrainasit nuk do ta lejonin këtë, e gjithë pjesa është në duart e Ukrainës. Ajo që është e mundur është një operacion special ose një përpjekje për grusht shteti. Kjo është një histori tjetër, por të shkosh me forca ushtarake nuk është e mundur.

Gjeopolitikisht do të ishte një përshkallëzim shtesë i konfliktit në Ukrainë, një komplikim shtesë i problemit. Por nuk është një vendim i zgjuar për Rusinë, se përshkallëzimi i konfliktit nuk i përshtatet në asnjë mënyrë në këtë moment.

"Nëse Ukraina bie, Moldavia është e ardhmja dhe nuk do të jetë e fundit"

Zbulimet e javës së kaluar të bëra nga Zelensky vetëm rrisin shanset që lufta në Ukrainë të përhapet te fqinjët e saj. Në këtë kuptim, Moldavia është veçanërisht e kërcënuar, sepse nuk është anëtare e NATO-s.

“Ndërsa ngjarjet e vitit të kaluar kanë ekspozuar dobësinë e ushtrisë ruse mes korrupsionit të përhapur, Moska vazhdon të shkëlqejë në kryerjen e operacioneve keqdashëse dhe qasja e saj hibride ndaj luftës i lejon asaj të bëjë kërdi në shumë rajone", tha Zelensky.

Gatishmëria e Rusisë për të ndërhyrë në punët e brendshme të një vendi tjetër është një shembull tjetër se pse nuk duhet lejuar të fitojë në Ukrainë. "Moldavia mund t'i ketë mbijetuar rënies së qeverisë së saj, e cila tashmë është zëvendësuar nga një administratë e re pro-perëndimore, por kjo nuk do ta pengojë Rusinë të planifikojë operacione kundër Moldavisë në të ardhmen," tha ai.

“Ambiciet revanshiste dhe imperialiste të Kremlinit duhet të shuhen dhe Perëndimi duhet të vazhdojë të armatosë Ukrainën me armët që i nevojiten për të fituar, sepse vetëm humbja e plotë e Rusisë në konflikt do të korrigjojë kursin", u shpreh Zelensky.

"Diplomacia ka qenë gjithmonë e kotë me Vladimir Putinin dhe tashmë është humbur shumë kohë. Tani, megjithatë, nuk ka vend për gabime. Nëse Ukraina bie, Moldavia do të jetë shteti i ardhshëm sovran që do të përballet me zemërimin brutal të Rusisë dhe nuk do të jetë i fundit”, tha ai. /Nacionale/