Washington Post: Demokracia më e re e Evropës një front i ri në betejën e ideve SHBA-Rusi

Të gjitha vendet evropiane janë të detyruara të rivlerësojnë aleancat e tyre ushtarake dhe strategjike si rezultat i ndërhyrjes së Rusisë në Ukrainë. Veprimet e Vladimir Putin në Rusi konfirmojnë nevojën e Kosovës për një aleancë më solide me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj.

Shkruan: Jason Rezaian - Washington Post

Muajin e kaluar, në ditën kur Suedia dhe Finlanda dorëzuan njëkohësisht kërkesat e tyre për anëtarësim në NATO, kryeministri kosovar Albin Kurti ishte në Uashington për të shprehur kërkesën e tij për rritjen e bashkëpunimit.

Për një vend me më pak se 2 milionë banorë që shpalli pavarësinë nga Serbia në 2008, aksionet nuk mund të ishin më të larta. Kurti pohon se nuk duhet të jetë çudi që ai e sheh fatin e kombit të tij si një front përcaktues në konfliktin ideologjik të kohës sonë duke pasur parasysh 48 objektet ushtarake serbe që duken nga kufijtë e Kosovës. Ai e sheh zonën e tij si një front të paqëndrueshëm, por herë pas here të nënvlerësuar në armiqësitë në rritje midis SHBA-së dhe Rusisë.

“Ka dy pole në botë. Janë SHBA dhe Rusia”, më tha Kurti. Kështu ndihem. Ne duhet ta ndajmë botën sepse përndryshe do të vazhdojmë të luftojmë... Unë mendoj se ai dëshiron t'i kornizojë gjërat në këtë mënyrë."

Për shkak të pozicionit të tyre gjeografik dhe konflikteve të vazhdueshme rajonale që nga shpërbërja e Jugosllavisë në 1992, shtatë vendet që përbëjnë Ballkanin Perëndimor janë një komponent thelbësor i kësaj teme. Mundësia e trazirave civile është gjithmonë e pranishme sepse një numër i konsiderueshëm i serbëve etnikë jetojnë brenda kufijve të Kosovës dhe anasjelltas.

Kurti më tha se vazhdon të bëjë përpjekje të mirëbesimit për de-përshkallëzimin me Serbinë, por ato nuk kanë çuar askund deri më tani. Në qendër të tensionit është mosgatishmëria e vazhdueshme e Serbisë për të njohur Kosovën si një shtet të pavarur sovran.

“Nuk mund ta njoh Serbinë që nuk më njeh mua. Pra duhet njohje reciproke dhe ne jemi të gatshëm të angazhohemi në këtë dialog”, shpjegoi Kurti.

Kurti pretendoi se presidenti serb Aleksandar Vuçiq hodhi poshtë një marrëveshje për paqe dhe mossul të vitit 2021 të paraqitur nga Kosova, si dhe një propozim për të garantuar reciprokisht të drejtat e pakicave brenda kufijve të njëri-tjetrit. Në vend të kësaj, thuhet se autoritetet serbe filluan t'i largojnë shqiptarët nga listat e votimeve duke përmendur pretendimet për vendbanime.

“Presidenti Vuçiq tha se, ndryshe nga Kosova, Serbia është shembull se si duhet të trajtohen minoritetet”, më tha Kurti. Ai shtoi, disi në mënyrë sarkastike: “Unë thashë, ‘Atëherë le të shohim se si i trajton Serbia minoritetet dhe unë mund ta përsëris modelin në Kosovë.” Dhe pastaj ai u zemërua shumë sepse thashë, “Le ta bëjmë këtë gjë të reciprocitetit.”

Mbështetja e Kremlinit ndaj Serbisë është një nxitje e fuqishme për Vuçiqin për të ruajtur status quo-në. Kosova është terren pjellor për fushatat e dezinformimit në internet për shkak të rregullimit të dobët dhe ligjeve thuajse inekzistente për shpifjen, dhe raportet sugjerojnë se dezinformimi rus është përpjekur të minojë angazhimin e Kosovës me Perëndimin dhe të nxisë narrativat serbe për qeverinë.

"Rusia është një kërcënim absolut, duke bërë gjithçka në fuqinë e saj për të dëmtuar Kosovën," më tha Reuf Bajroviç, një bashkëpunëtor në Institutin e Kërkimeve të Politikës së Jashtme dhe ish-ministër i Energjisë së Bosnje dhe Hercegovinës. "Ajo është ngadalësuar nga përpjekjet e guximshme të Ukrainës për të mbrojtur veten." Ne nuk duhet të shqetësohemi për këtë në afat të shkurtër për sa kohë që Ukraina është në këmbë, por kërcënimi mbetet."

Në betejën e re mbi modelet e qytetërimeve, Kosova e sheh veten si një shembull të vetmuar të ndërhyrjes së suksesshme amerikane në kohët e fundit. Ajo po përpiqet të përmbushë pritjet: Zgjedhjet mbahen dhe vëzhguesit e demokracisë thonë se ato janë përgjithësisht të drejta. Kosova është zotuar të pranojë 5000 refugjatë ukrainas. Kosova gjithashtu ka një peizazh mjaft të hapur mediatik dhe ka bërë një kërcim dramatik prej 17 vendesh në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit 2022 të publikuar nga Reporterët pa Kufij.

Pas disa incidenteve të qytetarëve të Kosovës që iu bashkuan lëvizjeve ekstremiste myslimane në Siri dhe gjetkë, ajo ka ndërmarrë veprime. Sipas Kurtit, disa nga ata luftëtarë janë vrarë në luftë, ndërsa të tjerët janë të burgosur në Kosovë, me gratë dhe fëmijët e tyre duke u riintegruar në shoqëri përmes programeve të financuara nga qeveria.

“Presidenti Putin dëshiron ta kthejë Kosovën në një shtet të dështuar. Pas [ajo që Putin e konsideron] dështimin e Afganistanit dhe Irakut si shprehje të ndërhyrjeve të SHBA-së dhe NATO-s, ka mbetur vetëm Kosova”, tha Kurti. “Ai dëshiron ta konsiderojë Kosovën një sukses të përkohshëm. Pra, mbrojtja e Kosovës është shumë e rëndësishme.”

Si do të dukej kjo për Kosovën? Një prani e përhershme ushtarake amerikane. Hyrja në Bashkimin Evropian dhe njohja nga vendet e mbetura të legjitimitetit të tij si komb.

Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre evropianë duhet të investojnë sa më shumë që të munden në promovimin e ideve liberale pasi BE-ja dhe NATO-ja të dyja dëshmojnë se disa nga anëtarët e tyre tërhiqen nga premtimet e tyre ndaj demokracisë (konsideroni Hungarinë, Poloninë dhe Turqinë). Mbështetja e këtyre idealeve në Kosovë, demokracinë më të re në Evropë, do të bënte një rrugë të gjatë drejt sigurimit të së ardhmes së demokracisë në kontinent.