Raporti i DASh-it e përmend zhdukjen e mostrave të Astrit Deharit: Çfarë thuhet saktësisht?
Raporti i publikuar nga Departamenti Amerikan i Shtetit ka prezantuar disa gjetje që përfshijnë zhvillimet politike, korrupsionin, drejtësinë, krimet e luftës dhe detaje të tjera.
Në këtë raport është përmendur edhe një nga zhvillimet diskutuara në fundin e vitit të kaluar, zhdukja e mostrave të aktivistit të VV-së, Astrit Dehari nga Instituti i Mjekësisë Ligjore.
Megjithatë, në fillim tregohet pse ishte arrestuar Dehari.
“Hetimi për vdekjen e aktivistit të Partisë Vetëvendosje në vitin 2016, Astrit Dehari, ka mbetur në vazhdim. Dehari është arrestuar me dyshimin për përfshirje në një sulm në parlament. Autoritetet hetuan nëse Dehari kreu vetëvrasje, ndërsa anëtarët e familjes së tij dhe përfaqësuesit e Partisë Vetëvendosje pretenduan se ai ishte vrarë për shkak të aktivizmit të tij politik”, thuhet në raport.
Më pas flitet për procesin ndaj tij që nuk është zbardhur asnjëherë, dhe për zhdukjen e mostrave nga IML-ja.
“Në gusht, familja e Deharit pohoi se kishte prova se Dehari ishte sulmuar para vdekjes së tij dhe kërkuan zëvendësimin e prokurorit kryesor. Në shtator, një raport i Inspektoratit të Ministrisë së Drejtësisë zbuloi se zyrtarët kishin qasje të pahijshme dhe kishin ndarë regjistrimet e kamerave nga Qendra e Paraburgimit në Prizren, duke shkelur kërkesat për mbrojtjen e të dhënave. Si kundërpërgjigje, në shtator qeveria suspendoi ish-drejtorin e Departamentit për Operacione, Siguri dhe Transport të të Paraburgosurve, ish-drejtorin e Qendrës së Paraburgimit në Prizren dhe kryeinspektorin e Inspektoratit të Drejtësisë. Në dhjetor, ministri i drejtësisë njoftoi se mostrat e gjakut dhe urinës së Deharit ishin zhdukur nga Laboratori i Mjekësisë Ligjore në Prishtinë. Më pas, Ministria e Drejtësisë pezulloi katër zyrtarë të Institutit të Mjekësisë Ligjore, përfshirë zëvendësdrejtorin”, përfundon pjesa për rastin Dehari në raportin e DASh.
Nacionale ka raportuar ditë më parë se një pjesë e mostrave të Astrit Deharit janë gjetur. Ato ishin gjetur në një nga laboratorët në IML që nuk monitorohet nga kamerat.
Nacionale kishte raportuar se drejtoresha e laboratorit ku ishin zhdukur mostrat, Flutura Goga, kishte punuar pa licencë për vite të tëra.
Vrasja e Oliver Ivanoviqit dhe Milan Radojiçiqi
Në raportin e DASh-it përmendet edhe një nga vrasjet më të tmerrshme në Kosovë, e që ende nuk është zbardhur. Ajo e politikanit serb, Oliver Ivanoviq.
Departamenti Amerikan i Shtetit thekson faktin që një nga të dyshuarit kryesorë për këtë vrasje, Milan Radojiçiq, mbetet ende në arrati.
“Vazhdoi gjykimi i katër personave të përfshirë në vrasjen e politikanit serb të Kosovës Oliver Ivanoviq në vitin 2018 në Mitrovicën e Veriut. Në nëntor, Gjykata Themelore në Prishtinë ua hoqi arrestin shtëpiak të pandehurve dhe urdhëroi që ata të kontrollohen rregullisht në polici. Në tetor, policia arrestoi Milan Mihajlovic, një i dyshuar shtesë që ishte në arrati që nga viti 2019. Që nga dhjetori, dy të dyshuar të tjerë vazhduan të ishin në arrati, duke përfshirë nënkryetarin e Listës Srpska, Milan Radoicic. Mediat raportuan se disa dëshmitarë hezitonin të konfirmonin deklaratat e mëparshme ose të implikonin të dyshuarit”, thuhet në raport.
Raporti përmend edhe dënimin e Salih Mustafës nga Gjykata Speciale.
“Në dhjetor, Dhomat e Specializuara të Kosovës e shpallën fajtor ish-komandantin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Salih Mustafa, për krime lufte, përfshirë ndalimin arbitrar, torturën dhe vrasjen, të ndodhura në prill të vitit 1999. Dhomat e Specializuara e dënuan Mustafain me 26 vjet burgim. Një rast tjetër kundër ish-pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ka mbetur në vazhdim”, thuhet në raport.
Korrupsioni e mungesa e transparencës
Aty përmendet se disa raste të korrupsionit janë apeluar vazhdimisht dhe se sistemi ligjor herë pas here ka lejuar parashkrimin e rasteve.
Aty thuhet se organizatat joqeveritare në Kosovë, si dhe organizatat ndërkombëtare, kanë theksuar vazhdimisht dështimin e sistemit gjyqësor për të ndëshkuar rastet e korrupsionit, duke rezultuar në shumë pak raste të zyrtarëve të lartë të përfunduar me dënime.
"Ligji parashikon dënime penale për korrupsion nga zyrtarët, por qeveria nuk e zbatoi ligjin në mënyrë efektive. Pati raportime të shumta për korrupsion në qeveri. Zyrtarët ndonjëherë përfshiheshin në praktika korruptive pa u ndëshkuar. Mungesa e mbikëqyrjes efektive gjyqësore dhe dobësia e përgjithshme në sundimin e ligjit kontribuan në këtë problem. Rastet e korrupsionit në mënyrë rutinore i nënshtroheshin ankesave të përsëritura dhe sistemi gjyqësor shpesh lejonte skadimin e parashkrimit. Në dhjetor 2021, Instituti i Kosovës për Drejtësi ka identifikuar 11 raste të korrupsionit në rrezik të parashkrimit; në janar shtatë nga këto raste kanë skaduar për shkak të parashkrimit." - thuhet në raport.
"OJQ-të dhe organizatat ndërkombëtare pretenduan për dështime të shumta nga sistemi gjyqësor për të ndjekur penalisht korrupsionin, duke vënë në dukje se shumë pak raste të ngritura kundër zyrtarëve të lartë rezultuan me dënime. Dënimi i zyrtarëve të nivelit të lartë të dënuar për korrupsion ishte shpesh i butë." - thuhet në raport.
Raporti është mjaft i gjatë dhe me shumë gjetje pothuajse në të gjitha fushat.
