‘Perandoria e së Keqes’ kundërpërgjigjet: Ukraina, Kosova, Armenia, Izraeli
Të gjitha “konfliktet e parashikuara” shpërthyen njëkohësisht, thuhet në opinionin e fundit të Melik Kaylan, të publikuar në “Forbes”. Jo veç që përmend konfliktin Rusi-Ukrainë, Armeni-Azerbajxhan, Izrael – Palestinë, por në këtë listë, hyjnë edhe tensionet Kosovë-Serbi.
“‘Perandoria e së Keqes’ kundërpërgjigjet: Ukraina, Kosova, Armenia, Izraeli” – quhet opinioni që si foto kryesore mban atë të presidentit rus, Vladimir Putin.
Autori, e shtron edhe një pyetje: Pse po ndodhë krejt kjo përnjëherë, a ka një fije që i lidhë këto së bashku?
“Në këtë rubrikë dhe vite më parë në Wall Street Journal, unë paralajmërova, së bashku me shumë të tjerë, se pushtimi rus i Gjeorgjisë në vitin 2008 do të çonte në të njëjtën gjë në Ukrainë. (Presidenti i Gjeorgjisë i asaj kohe, Mikheil Saakashvili, më pas shkoi në çdo media të mundshme në SHBA dhe Evropë duke paralajmëruar për kërcënimin.) Shpërthimi Izrael-Gaza ishte parashikuar gjithashtu nga shumë njerëz, megjithëse pak e prisnin përruan tmerresh që do të pasonin. Nagorno-Karabakh u zbut gjithashtu për dekada. Të mos harrojmë, gjithashtu, shpërthimin e afërt të Ballkanit së fundmi kur militantët serbë sulmuan përtej kufirit në Kosovë.” – shkruan tutje Kaylan.
Këto ishin “konflikte të ngrira” dhe qëndruan të tilla e u rindozën komplt me pushtimin rus të Ukrainës, sipas autorit.
“Perëndimi, për shembull, nuk ka asnjë shtysë për të tërhequr përballjen Armeni-Azerbajxhan Karabak. Në të vërtetë, si SHBA ashtu edhe BE-ja ndaluan së menduari gjeostrategjikisht vite më parë. Uashingtoni u largua nga Lufta e Ftohtë globale pas rënies sovjetike, vetëm për t'u zhytur në 'luftën kundër terrorit'.” – thotë ai tutje.
Moska në anën tjetër, nuk është ndalur asnjëherë, por është rritur në fuqi, ashpërsi dhe pasuri, derisa Perëndimi, sipas autorit, ishte i shpërqendruar.
“Në një kolonë të mëparshme, ne u ndalëm se si Kremlini, për dekada dhe madje shekuj, e ruajti zakonin e vendosjes së fushave të minuara të ndarjes brenda perandorisë së tij dhe më gjerë, si një kërcënim për përpjekjet lokale për pavarësi - ose për fuqitë rivale që përpiqen të ruajnë paqen.” – thuhet tutje.
Si hynë brenda pikturës zhvillimet e fundit? – Autori vijon të shpjegojë se si në vitin 2018, në armeni një udhëheqje e pavarur e e duhur më në fund fitoi pushtetin. Këtë, Rusia e mori si provokim.
“Pashinyan (lideri i ri), shtypi të gjithë butonët e Putinit, siç kishte bërë dikur Saakashvili, duke fituar përmes demokracisë së vërtetë dhe duke nxjerrë jashtë marionetat e Kremlinit. Kështu që Kremlini e bëri të qartë gjatë konfliktit më të vogël të Karabakut të vitit 2020 se Rusia nuk do të mbronte klientin e saj Armeninë. Rezultati: Azerbajxhani e pastroi plotësisht enklavën këtë vit me një luftë më të madhe. Moska nuk ngriti gishtin për të mbrojtur Armeninë. Pra, dukshëm, Rusia kishte një dorë në atë konflikt që shpërtheu.” – thuhet tutje në këtë opinion.
“Rrjeti i gjerë i tuneleve dhe sasia e urdhëresave të vendosura nga Hamasi sugjeron jo muaj, por vite të tëra ndërtimi me grumbullime të vogla të shkallëzuara për të qëndruar poshtë radarit. Një operacion kaq tmerrësisht i ngarkuar me mizori duhej të shkaktonte një përgjigje masive izraelite, aq masive sa të shkaktonte tronditje gjeo-strategjike. Irani pa dyshim ka llogaritur pikërisht një rezultat të tillë. Mullahët i urrenin marrëveshjet e Abrahamit dhe kjo ishte një mënyrë e sigurt për t'i shkatërruar ato. Por përtej kësaj, valët tronditëse kërcënojnë të rindajnë rajonin në Izrael kundër Islamit – me Iranin në pararojë. Çdo llogaritje që synon një tronditje rajonale sizmike... Epo, Teherani duhej të informonte Moskën për planin. Ju nuk mund të mos arrini në përfundimin se, prandaj, rusët me siguri e dinin para kohe, nëse nuk do të ndihmonin në planifikimin e skenarit.” – thuhet tutje sa i përket konfliktit të fundit që ka shpërthyer.
Sipas gazetarit, me krejt këtë, shkaktohet ndarje mes grupeve minoritare brenda vendeve “rivale” ose sferave të interesit.
“Prandaj Armenia, Kosova, Izraeli....Të gjitha pikat e ndezjes janë të ndjeshme ndaj provokimit rus. Ato ekzistojnë edhe në Azi, por Moska nuk guxon të cenojë sferën e interesit të Kinës. Me përjashtim të sinjalizimit të dukshëm Pekinit se, në një moment, paqëndrueshmëria mund të shpërthejë edhe atje pikërisht në pragun e Kinës.” – thuhet në fund.
