FORBES shkruan për Kosovën - Përmend mikëpritjen, jetën e natës e të rinjtë me potencial të madh

Revista e njohur Forbes i ka kushtuar një artikull progresit të shpejtë teknologjik të Kosovës, duke e cilësuar “të mahnitshëm”.

Kosova ka kohë që njihet për mikpritjen e saj, frymën properëndimore dhe jetën e lulëzuar të natës. Megjithatë, një gjë që zakonisht harrohet është shkalla e përparimit që ka bërë në 20 vitet e fundit dhe sasia e talentit, veçanërisht në teknologji, që prodhon.

Shatërvani i Rinisë në Kosovë

Kosova nuk është vetëm vendi më i ri i Evropës, pasi ka fituar pavarësinë në shkurt të vitit 2008, por është gjithashtu një vend i dominuar nga të rinjtë. Me një moshë mesatare 26 vjeç, ajo ka popullsinë më të re nga të gjitha vendet evropiane, ku mosha mesatare është afër 40 vjeç.

Të jesh një vend i ri ka shumë përparësi. Në epokën dixhitale, të kesh një popullsi të re të jep një avantazh të rëndësishëm; ndërsa fuqia punëtore e vendeve konkurruese plaket dhe ngadalësohet, popullsia juaj është në vitet e pikut të punës.

Megjithatë, deri vonë, të qenit i ri në Kosovë nënkuptonte të ngecesh mes një fluksi ekonomik dhe politik, ndërkohë që ndiheshe i izoluar pas një pengese për viza. Për shkak të pasigurisë, populli i Kosovës u ndje i detyruar të zhvillojë punë të reja, me cilësi të lartë për të siguruar që aftësitë e të rinjve të shfrytëzohen mirë.

Talent shumëdimensional

Natyrisht, çdo vend në zhvillim duhet të mësojë t'i trajtojë këto çështje në mënyrën e vet unike. Rinia e Kosovës është dëshmuar se është zgjidhja e problemeve të vendit. Vështirësitë me të cilat ballafaqohen të rinjtë kosovarë duket se po zhvillojnë një gjeneratë të ndërmarrësve që duhet të fillojnë nga e para për të ndërtuar një vend të ri. Këto mundime kanë arritur kulmin me një angazhim të palëkundur për të promovuar vlerën e tyre në një shkallë globale.

Kjo ka të ngjarë të jetë një nga arsyet pse Kosova, me një popullsi prej 1.8 milionë banorësh, gjeneron një numër të madh të talenteve të klasit botëror (përfshirë medalistët e artë olimpike si Majlinda Kelmendi dhe të famshëm si Dua Lipa dhe Rita Ora) për frymë në tërësi. Kam vërejtur gjithashtu se edukimi i IT-së në Kosovë fillon që në moshë të re, me fëmijë deri në shtatë vjeç që marrin pjesë në kampe për robotikë, kodim dhe Intelegjencë Artificiale, duke u dhënë atyre një fillim të mirë të karrierës së tyre në TI.

Situata në Sektorin e Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit të Kosovës

Interneti nuk ka kufij; ju nuk keni nevojë për vizë për të hyrë në të, dhe vetëm një kompjuter dhe disa njohuri lehtësisht të arritshme mund t’ju gjejnë një punë. Kjo është ndoshta një nga arsyet pse Kosova ka shkallën më të lartë të përdoruesve të internetit në rajon, me 93% të popullsisë që kanë qasje në internet. Kjo ka lejuar që sektori i TIK-ut të ngrihet si flakë. Sipas PwC, numri i përgjithshëm i kompanive të regjistruara në sektorin e TIK-ut në Kosovë është 982. Vetëm në vitin 2019 janë regjistruar 621 kompani të reja.

Sipas raportit të PwC, sektori i TIK-ut në Kosovë ka dy përparësi kryesore: qasje në inkubatorë dhe disponueshmërinë e hapësirës së punës të përballueshme. Ekosistemi ekzistues i TIK-ut në Kosovë është i gjerë, me laboratorë të shumtë, qendra inovative dhe hapësira pune (ICK, ITP, etj.) që u ofrojnë startup-eve mentorim, financim, inkubacion, trajnim dhe hapësira bashkëpunimi. Ky është një inkurajim i jashtëzakonshëm për startup-et, sepse u jep atyre një fillim, duke u mundësuar atyre të fokusohen në projektin e tyre dhe të mos shqetësohen për çështjet teknike.

Ajo që është vërtet e jashtëzakonshme në lidhje me këto startup është se ato ndonjëherë udhëhiqen nga sipërmarrës më të rinj se 20 vjeç, të cilët vijnë me një ide dhe angazhohen për të. Ata kanë një gatishmëri për të ndërmarrë rreziqe sipërmarrëse për të zgjidhur problemet dhe një aftësi të veçantë jo vetëm për të inovuar, por edhe për të përfituar nga risitë e të tjerëve.

Mësime nga Industria Teknologjike e Kosovës

Gjithmonë do të ketë risi për sa kohë që ka njerëz që janë krijues. Është përgjegjësi e çdo vendi dhe bizneseve të tij që të sigurojë mjetet dhe burimet e nevojshme për të rinjtë për t'i transformuar idetë e tyre në realitet. Nëse po përpiqeni të nxisni inovacionin, merrni parasysh ofrimin e aksesit më të madh në mjetet e duhura, fondet dhe grantet për qendrat e inovacionit, në mënyrë që të shtyni idetë përpara dhe të fuqizoni novatorët e rinj. Një ekosistem mbështetës është një domosdoshmëri për një industri të suksesshme të TIK-ut. Kosova është një shembull i shkëlqyer për këtë, pasi këto fonde dhe qendra inovative mund të marrin pjesën më të madhe të kredisë për sektorin e lulëzuar të TIK-ut në Kosovë.

Besoj se ka shumë për të mësuar nga të rinjtë e përkushtuar në vende si Kosova, Estonia dhe Izraeli, si dhe vendosmëria e tyre për të kapërcyer vështirësitë dhe për të ndërtuar një të ardhme më të mirë për vendin e tyre. Ata tregojnë se të qenit nga një vend i vogël nuk është gjithmonë një disavantazh me këmbënguljen e tyre. Në përvojën time, të jetuarit në afërsi të njëri-tjetrit stimulon bashkëpunimin dhe konkurrencën, të cilat të dyja mund të prodhojnë një popullatë novatorësh dhe të suksesshëm.

Autorë i Artikullit për FORBES është Fatos Ahmeti, CEO(Drejtor Ekzekutiv) në Sonnecto.