Çfarë mund të na mësojë mekanika kuantike për abortin?

Nëse pyetja kthehet në nivel shtetëror, siç presin shumë njerëz, më shumë se gjysma e ShBA kanë procese të krijuara për të ndaluar me shpejtësi abortin. Teksasi shërben si shembull se sa larg do të shkojnë ligjvënësit. Ky ligj është krijuar për të anashkaluar sfidat aktuale ligjore për kufizimet e abortit duke u dhënë qytetarëve fuqinë e zbatimit – një boshllëk ligjor i konfirmuar javën e kaluar nga Gjykata e Lartë e Teksasit – dhe ndalon abortet që në javën e gjashtë të shtatzënisë, duke lejuar përjashtime vetëm për të varfërit.

Polarizimi në këtë temë nuk është i rastësishëm, por një strategji e llogaritur politike e krijuar për të motivuar votuesit (konsideroni termin "pro-jetës" si një shembull i diçkaje mashtruese dhe qëllimisht përçarëse). Pra, si i qasen kësaj teme njerëzit e zhytur në mendime dhe qëllime të mira? A është e mundur të njihet vlera morale që shumë njerëz i kushtojnë shtatzënisë dhe ende besojnë se aborti është një e drejtë themelore dhe, në shumë raste, një e mirë morale?

Në përgjithësi, që i atribuohet Carl Jung-ut, "mbajtja e tensionit të të kundërtave" është mënyra se si psikologët përshkruajnë aftësinë e trurit të njeriut për të pranuar koncepte në dukje kontradiktore.

Shembull i qwlluar është natyra e dritës: drita është grimcë apo valë?

Mekanika kuantike, një disiplinë e fizikës, ka demonstruar se të dyja janë të vërteta. Ndonjëherë drita vepron si një grimcë, ndonjëherë një valë. Ky dualitet shpjegon të gjitha karakteristikat e dritës që janë vëzhguar eksperimentalisht dhe i ka lejuar shkencëtarët të eksplorojnë kozmosin në mënyra të paimagjinueshme më parë.

Fakti që këto dy besime në dukje të papajtueshme mund të bashkohen, jep shpresë se një harmoni e ngjashme mund të arrihet në diskutimin e temave të tjera thellësisht polarizuese, përfshirë abortin.

Në gusht të vitit 2020, bëra një operacion të madh për t'i dhuruar një pjesë të mëlçisë sime një fëmije që nuk kishte lidhje me mua dhe të cilin nuk e kisha takuar kurrë. (A e dinit se mund ta bëni këtë? Gjeni një qendër dhe/ose regjistrohuni për të qenë dhurues, në www.unos.org).

Një muaj më vonë, i kërkova komunitetit tonë shtetëror mjekësor që të kundërshtonte kufizimet e abortit, duke përshkruar dëmin që këto ligje u shkaktojnë pacientëve nën kujdesin tim. Nuk kisha asnjë arsye të mendoja se dhurimi im i mëlçisë dhe kundërshtimi im ndaj kufizimeve të abortit ishin të lidhura derisa një koleg shprehu habinë e tij që unë isha "aq pro abortit, por gjithashtu i dhurova një organ një fëmije".

Mësimi se kisha ndërmarrë një veprim që shumë njerëz e shohin si altruist (një përshkrim që më shkakton siklet, por të paktën do ta lejoj që tregon respekt për jetën) paraqiti një sfidë të drejtpërdrejtë ndaj pikëpamjes së tij për ofruesit e abortit si moralisht të humbur. Kolegu im i pa të vështira për t'u pajtuar këto dy të vërteta empirike. Në mendjen e tij, njeriu nuk mund të jetë njëkohësisht një kundershtues i abortit dhe një njeri etik dhe mendimtar. Zgjidh një, thotë ky sistem besimi, grimcë ekipi ose valë ekipi.

E pranoj se jam befasuar sepse nuk më ka shkuar kurrë në mendje që dikush t'i shohë këto dy fakte në dukje të palidhura si në kundërshtim të drejtpërdrejtë me njëri-tjetrin. Unë (ndoshta me naivitet) mendova se shumica e njerëzve - ose të paktën kolegët e tij mjekë dhe shkencëtarë - e kuptuan se pavarësisht nga gjithë retorika, ata prej nesh që bënim aborte dhe mbrojmë të drejtën për t'i bërë ato nuk ishin të përfshirë nga dobësia morale dhe një shpërfillje e pashpirt për njerëzit.

Zgjedhja ime e mjekësisë nënë-fetal si fushë, duke i kushtuar karrierën time shtatzënive të komplikuara, do të ishte e pamenduar nëse nuk do të doja foshnjat.

Për nder të tij, kolegu im tregoi një gatishmëri për të rishqyrtuar supozimin e tij origjinal. Ndoshta ofruesit e abortit nuk janë devijuesit etikë që ai besonte se ne ishim. Ndoshta kemi edhe një busull moral që na shtyn ta ofrojmë këtë kujdes. Ndoshta edhe ne e vlerësojmë jetën. Shumë përkrahës të të drejtave argumentojnë se ne duhet të flasim sepse e vlerësojmë jetën: mijëra gra kanë vdekur nga abortet e pasigurta përpara se të ishin të ligjshëme; studime të shumta tregojnë se kufizimet rezultojnë në dëm të konsiderueshëm dhe konfirmojnë se aborti është i sigurt; shqetësimi i përmendur shpesh se aborti është i dëmshëm për shëndetin mendor është demonstruar si i rremë dhe, në fakt, e kundërta është e vërtetë - mohimi i kujdesit për abortin ka rezultuar në trauma ekstreme për familjet dhe individët.

Duke iu rikthyer natyrës së dyfishtë të dritës, fizikanti-matematicieni Banesh Hoffmann, shkroi: “Ishte e patolerueshme që drita të ishte dy gjëra kaq kontradiktore. Ishte kundër të gjitha idealeve dhe traditave të shkencës të strehohej një dualizëm i tillë i pazgjidhur që gërryente pjesët e tij jetësore. Megjithatë, provat nga të dyja anët nuk mund të mohoheshin dhe shumë ujë do të rridhte poshtë urave përpara se të gjendej një rrugëdalje nga problemi.”

Shumë ujë tashmë ka rrjedhur poshtë urës rreth debatit për abortin. Ndoshta mbajtja e tensionit të të kundërtave mund të ndriçojë një rrugëdalje nga ky problem. Ne e njohim vlerën që i jepet një shtatzënie të dëshiruar dhe të dashur nga familjet dhe kuptojmë se përfundimi i shtatzënisë është vendimi i duhur për disa njerëz ndonjëherë.

Individët mund të kenë kundërshtime etike ndaj abortit dhe të kuptojnë se ligjet kundër zgjedhjes mund t'i dëmtojnë njerëzit. Ne mund të vlerësojmë jetën njerëzore dhe të njohim kompleksitetin e vendimmarrjes riprodhuese. Pjesëmarrja në mijëra lindje ka qenë një gëzim i madh në karrierën time dhe ka forcuar besimin tim se detyrimi i një personi për të lindur kundër vullnetit të tij është një shkelje themelore e të drejtave të tij njerëzore.

Duke pasur parasysh se një e katërta e grave në ShBA kryejnë një abort, shumë amerikanë kanë përfituar drejtpërdrejt ose tërthorazi nga kujdesi për abortin.

I kërkoj lexuesve të imitojnë gjeneratat e mëparshme të shkencëtarëve që ndryshuan kuptimin tonë për universin me gatishmërinë e tyre për të marrë në konsideratë të vërtetat empirike në dukje të kundërta: Grimcat dhe valët, ofruesit e abortit dhe mjekët etikë, pro-jetës dhe pro-zgjedhjes.

Shkruan: Cara C. Heuser
Marrë nga: Scientific American