Çfarë mbështetje po i ofron Kina Rusisë në luftën kundër Ukrainës?

Rusia po kërkon aleatë për të zbutur ndikimin e sanksioneve ekonomike të vendosura nga disa vende si përgjigje ndaj pushtimit të Ukrainës.

Presidenti Putin ka thënë se Moska do të "ridrejtojë" eksportet e saj të energjisë diku tjetër.

Kina ka kërkuar të qëndrojë neutrale ndaj konfliktit, duke bërë thirrje për një zgjidhje paqësore. Por ajo ende nuk e ka dënuar pushtimin rus dhe ka kritikuar sanksionet perëndimore.

Tregtia e Kinës me Rusinë ka qenë në rritje

Tregtia dypalëshe me Rusinë u rrit në tremujorin e parë të vitit, duke u rritur me 28% nga një vit më parë, sipas të dhënave të doganave kineze.

Në mars, pasi Rusia nisi pushtimin e saj, tregtia e përgjithshme midis dy vendeve u rrit mbi 12% nga një vit më parë.

Kina përbënte rreth 18% të tregtisë së përgjithshme të Rusisë në vitin 2021 - pothuajse 147 miliardë dollarë vitin e kaluar.

Gjatë vizitës së Presidentit Putin në Pekin në shkurt për Lojërat Olimpike Dimërore, të dy vendet thanë se do të rrisin tregtinë në 250 miliardë dollarë deri në vitin 2024.

Megjithatë, si bllok, BE-ja mbetet partneri më i madh tregtar i përgjithshëm me Rusinë. Në vitin 2021, tregtia totale midis të dyve ishte me vlerë pothuajse dy herë më shumë se tregtia e Kinës me Rusinë.

Kjo tani mund të ndryshojë.

"Është e pashmangshme që tregtia BE-Rusi të zvogëlohet në dritën e sanksioneve", thotë ekonomistja e tregtisë Rebecca Harding.

A mund të blejë Kina më shumë energji ruse?

Kina është një nga tregjet më të mëdha për naftën, gazin dhe qymyrin rus.

Vetëm një javë para pushtimit të Ukrainës, të dy vendet ranë dakord për një marrëveshje të re ruse të qymyrit me vlerë më shumë se 20 miliardë dollarë.

Putin zbuloi gjithashtu marrëveshjet e reja të naftës dhe gazit me Kinën me vlerë rreth 117.5 miliardë dollarë.

Të dy vendet synojnë të ndërtojnë një tubacion të ri gazi. Ai ekzistues filloi funksionimin në vitin 2019, sipas një kontrate 30-vjeçare me vlerë më shumë se 400 miliardë dollarë.

Megjithatë, tregu më i madh energjetik i Rusisë deri tani ka qenë BE-ja, dhe ajo furnizon 40% të gazit të bllokut dhe rreth 26% të naftës së tij.

"Eksportet ruse të naftës dhe gazit në Kinë janë rritur me një normë prej mbi 9% në vit për pesë vitet e fundit". thotë Harding. "Kjo është rritje e shpejtë, por edhe kështu, Kina është sa gjysma e tregut të BE-së për naftën ruse".

BE-ja po redukton varësinë e saj nga energjia ruse duke ulur importet e saj të gazit me dy të tretat pas luftës në Ukrainë.

Gjermania, destinacioni kryesor i eksportit të gazit natyror të Rusisë, ka njoftuar se do të pezullojë tubacionin e ri të gazit Nord Stream 2.

Sipas një analize, furnizimet nëpërmjet një tubacioni të ri të rënë dakord midis Rusisë dhe Kinës do të kishin vetëm një të pestën e kapacitetit të gazsjellësit Nord Stream 2.

Gjithashtu, nuk është e qartë se kur do të hyjë në qarkullim tubacioni i ri i gazit nga Siberia.

Në terma afatgjatë, Kina mund të dëshirojë të rrisë importet e gazit rus në përpjekje për të reduktuar varësinë e saj nga qymyri në mënyrë që të përmbushë objektivat për uljen e gazeve serrë.

A mund ta mbështesë Kina Rusinë ushtarakisht?

Moska i ka kërkuar Kinës pajisje ushtarake në mbështetje të pushtimit të saj në Ukrainë, sipas zyrtarit amerikan të cituar në raportet e mediave.

Kina thotë se kjo është e pavërtetë dhe i ka quajtur raportet "dezinformim".

Kina është mbështetur shumë në pajisjet ushtarake ruse për të modernizuar forcat e saj të armatosura, të cilat u bënë gjithnjë e më të nevojshme nga imponimi i embargove të armëve të SHBA-së dhe Evropës pas goditjes së Sheshit Tiananmen të vitit 1989.

Rreth 80% e importeve totale të armëve të Kinës ishin nga Rusia midis 2017 dhe 2021, sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimit të Paqes në Stokholm (SIPRI).

Këto blerje kineze përbëjnë 21% të totalit të eksporteve të armëve të Rusisë - klienti i saj i dytë më i madh në botë.

Por Kina ka zgjeruar gradualisht aftësitë e veta të prodhimit ushtarak.

Tani është eksportuesi i katërt më i madh i armëve në botë.

"Armët e Kinës po avancohen tani. Dronët e saj, për shembull, janë armë për të cilat Rusia do të ishte shumë e interesuar", thotë Siemon Wezeman në SIPRI.

Por, thotë ai, "deri më tani nuk kemi parë asnjë provë" se Rusia ka blerë drone kineze.

A mund ta ndihmojë Kina Rusinë financiarisht?

Disa banka ruse janë ndaluar nga sistemi i pagesave ndërkombëtare Swift.

Kjo ka detyruar kompanitë në Kinë, si kudo tjetër, të shkurtojnë blerjet nga Rusia, ndërsa tregtarët luftojnë për të rregulluar problemin financiar.

Si Kina ashtu edhe Rusia kanë inkurajuar lëvizjet drejt metodave alternative të pagesës në vitet e fundit.

Rusia ka Sistemin e saj për Transferimin e Mesazheve Financiare (STFM) ndërsa Kina ka Sistemin Ndërkufitar të Pagesave Ndërbankare (CIPS), që të dyja funksionojnë në monedhat e tyre.

Por Swift ka vazhduar të dominojë transaksionet financiare në rrjetin global të tregtimit.

Aktualisht vetëm rreth 17% e tregtisë midis Rusisë dhe Kinës përdor juanin kinez (nga 3.1% në 2014), sipas raporteve të mediave që citojnë statistikat zyrtare ruse.

Tregtimi i energjisë midis dy vendeve ende bëhet kryesisht në dollarë amerikanë. Por raporti sugjeron se disa firma kineze përdorën juan për të blerë qymyr dhe naftë ruse në mars.

A mund të zgjerojë Kina tregtinë ushqimore me Rusinë?

Kina është një importues kryesor i drithërave si gruri dhe elbi dhe një nga burimet më të rëndësishme të saj është Rusia - një nga prodhuesit më të mëdhenj në botë.

Deri vonë, Kina kishte vendosur kufizime në importin e grurit dhe elbit nga Rusia për shkak të shqetësimeve të sëmundjeve. Por të gjitha këto u hoqën në ditën kur filloi sulmi rus në Ukrainë. /Nacionale/