Në Finlandë përurohet superkompjuteri më i fuqishëm në Evropë
LUMI, superkompjuteri më i fuqishëm në Evropë dhe i treti më i fuqishmi në botë, është përuruar në Kajaani, rreth 500 kilometra në veri të Helsinkit.
I vendosur në ish objektin e një fabrikë të vjetër letre, tani një qendër e të dhënash e organizuar nga Qendra e TI-së për Shkencën, LUMI (Infrastruktura e Madhe e Unifikuar Moderne) është rezultat i Ndërmarrjes së Përbashkët EuroHPC. Nisma u lançua në vitin 2018 mes BE-së, vendeve duke përfshirë Çekinë, Danimarkën, Estoninë, Poloninë dhe Suedinë, dhe partnerët privatë për të zhvilluar një ekosistem superkompjuterik në Evropë.
Kompjuteri, i cili ka madhësinë e një fushe basketbolli dhe mund të gjenerojë fuqi të barabartë me rreth dy milionë laptopë, është në pronësi të EuroHPC dhe drejtohet nga një konsorcium prej dhjetë vendesh. Ministri i Shkencës dhe Kulturës, Petri Honkonen, e krahasoi hapin e bërë me "këmbimin e një kali me një avion reaktiv". Nga kostot totale të LUMI prej 200 milionë euro, një e katërta u mbulua nga Finlanda dhe pjesa tjetër u mbulua nga partnerë të tjerë.
Kajaani u zgjodh si lokacion pasi klima e tij e ftohtë do të thotë se nevojitet pak energji për të mbajtur kompjuterin të freskët. LUMI e merr të gjithë energjinë elektrike nga hidrocentralet e rinovueshme dhe nxehtësia e tij e mbetur do të përdoret në rrjetin e ngrohjes qendrore.
Ndërkohë, nënpresidentja ekzekutive e Komisionit Evropian, Margrethe Vestager, e përshkroi inaugurimin e LUMI si "një hap i madh për transformimin dixhital dhe të gjelbër të Evropës" dhe "një shembull i shkëlqyer i potencialit të madh të inteligjencës artificiale për të përmirësuar jetën tonë".
LUMI premtohet të jetë një aset i rëndësishëm në fushat me një fokus të fortë në të dhëna dhe informatikë, duke përfshirë mjekësinë, inteligjencën artificiale, ndryshimet klimatike, dhe energjinë e rinovueshme. Përveç të qenit i disponueshëm për studiuesit akademikë në mbarë botën, një e pesta e kapacitetit të LUMI është e rezervuar për kompanitë private.
Në listën globale gjithnjë në ndryshim Green500 për superkompjuterët, përpara LUMI janë aktualisht Samiti i kompjuterëve Amerikan dhe Fugaku japonez.
