'Gati për çdo gjë që na hedh universi': NASA devijon asteroidin për herë të parë në historinë njerëzore
Analiza e të dhënave të marra gjatë dy javëve të fundit nga ekipi hetimor i Testit të Ridrejtimit të Asteroidit të Dyfishtë (DART) të NASA-s tregon se ndikimi kinetik i anijes kozmike me asteroidin e saj të synuar, Dimorphos, ndryshoi me sukses orbitën e asteroidit, shkruan NASA në faqën e saj zyrtare.
Kjo shënon herën e parë në histori të njerëzimit që ndryshon qëllimisht lëvizjen e një objekti qiellor dhe demonstrimin e parë në shkallë të plotë të teknologjisë së devijimit të asteroidit.
“Të gjithë ne kemi një përgjegjësi për të mbrojtur planetin tonë vendas. Në fund të fundit, është i vetmi që kemi”, tha administratori i NASA-s, Bill Nelson.
“Ky mision tregon se NASA po përpiqet të jetë gati për çdo gjë që na hedh universi. NASA ka dëshmuar se jemi seriozë si mbrojtës i planetit. Ky është një moment vendimtar për mbrojtjen planetare dhe gjithë njerëzimin, duke demonstruar përkushtim nga ekipi i jashtëzakonshëm i NASA-s dhe partnerët nga e gjithë bota.”

- Kjo pamje nga teleskopi hapësinor Hubble i NASA-s nga 8 tetor 2022, tregon mbeturinat e shpërthyera nga sipërfaqja e Dimorphos 285 orë pasi asteroidi u godit qëllimisht nga anija kozmike DART e NASA-s më 26 shtator.
Para goditjes së DART, Dimorphos iu deshën 11 orë e 55 minuta për të orbituar asteroidin e tij më të madh, Didymos.
Që nga përplasja e qëllimshme e DART me Dimorphos më 26 shtator, astronomët kanë përdorur teleskopë në Tokë për të matur se sa ka devijuar në kohë.
Tani, ekipi hetimor ka konfirmuar se ndikimi i anijes ka ndryshuar orbitën e Dimorphos rreth Didymos me 32 minuta, duke shkurtuar orbitën 11 orë e 55 minuta në 11 orë e 23 minuta. Kjo matje ka një diferencë pasigurie prej afërsisht plus ose minus 2 minuta.
NASA kishte vendosur një zhvendosje minimale të suksesshme të periudhës së orbitës prej 73 sekondash ose më shumë për Dimorphos përpara goditjes. Këto të dhëna të hershme tregojnë se DART e ka tejkaluar këtë standard minimal me më shumë se 25 herë.
"Ky rezultat është një hap i rëndësishëm drejt kuptimit të efektit të plotë të ndikimit të DART me asteroidin e tij të synuar", tha Lori Glaze, drejtore e Divizionit të Shkencave Planetare të NASA-s në selinë e NASA-s në Uashington.
“Ndërsa të dhëna të reja vijnë çdo ditë, astronomët do të jenë në gjendje të vlerësojnë më mirë nëse, dhe si, një mision si DART mund të përdoret në të ardhmen për të ndihmuar në mbrojtjen e Tokës nga një përplasje me një asteroid, nëse ndonjëherë zbulojmë se një i tillë është në rrugën tonë. ”

Ekipi i hetimit është ende duke marrë të dhëna me observatorë me bazë tokësore në mbarë botën - si dhe me objektet e radarëve në radarin planetar Goldstone të Laboratorit Jet Propulsion të NASA-s në Kaliforni dhe Observatorin Green Bank të Fondacionit Kombëtar të Shkencës në Virxhinia Perëndimore. Ata po përditësojnë matjen e periudhës me vëzhgime të shpeshta për të përmirësuar saktësinë e saj.
Fokusi tani po zhvendoset drejt matjes së efikasitetit të transferimit të momentit nga përplasja afërsisht 14,000 milje (22,530 kilometra) në orë e DART me objektivin e saj.
Për të kuptuar me sukses efektin e zmbrapsjes nga nxjerrja, nevojiten më shumë informacion mbi vetitë fizike të asteroidit, si karakteristikat e sipërfaqes së tij dhe sa e fortë apo e dobët është. Këto çështje janë ende duke u hetuar.
"DART na ka dhënë disa të dhëna magjepsëse si për vetitë e asteroideve ashtu edhe për efektivitetin e një ndikimi kinetik si një teknologji mbrojtëse planetare," tha Nancy Chabot, drejtuesja e koordinimit të DART nga Laboratori i Fizikës së Aplikuar Johns Hopkins (APL) në Laurel, Maryland.
"Ekipi DART po vazhdon të punojë në këtë grup të dhënash të pasur për të kuptuar plotësisht këtë test të parë të mbrojtjes planetare të devijimit të asteroidit."
Johns Hopkins APL ndërtoi dhe operoi anijen kozmike DART dhe menaxhon misionin DART për Zyrën e Koordinimit të Mbrojtjes Planetare të NASA-s si një projekt i Zyrës së Programit të Misioneve Planetare të agjencisë.
As Dimorphos dhe as Didymos nuk përbëjnë ndonjë rrezik për Tokën para ose pas përplasjes së kontrolluar të DART me Dimorphos.