"Diçka e papritur", "Krijon probleme për shkencën" - Teleskopi James Webb me zbulim epokal
Teleskopi hapësinor James Webb ka zbuluar ato që duken të jenë gjashtë galaktika të lashta masive, të quajtura nga astronomët "shkatërruese të rendit universal të Universit", sepse ekzistenca e tyre mund të përmbysë teoritë aktuale kozmologjike.
Objektet janë shumë më të mëdha nga sa mendohej më parë dhe datojnë në një kohë kur universi ishte vetëm 3% e moshës së tij aktuale. Nëse konfirmohen gjetjet, ato do të vënë në pikëpyetje të kuptuarit e shkencëtarëve se si u formuan galaktikat e para.
"Këto objekte janë shumë më masive nga sa pritej kushdo. “Ne prisnim vetëm të gjenim galaktika të vogla, të reja, foshnja në këtë moment në kohë, por ne kemi zbuluar galaktika po aq të pjekura sa galaktikat tona në atë që më parë mendohej se ishte agimi i universit." - tha Joel Leja, një asistent profesor i astronomisë dhe astrofizikës në Penn State University dhe një bashkëautor i studimit.
Gjetjet bazohen në grupin e parë të të dhënave të publikuar nga teleskopi satelitor James Webb i NASA-s, i cili është i pajisur me pajisje me sensorë infra të kuqe të afta për të zbuluar dritën e krijuar nga yjet dhe galaktikat më të lashta. Dr. Erica Nelson nga Universiteti i Kolorados Boulder, një bashkëautore, pa një sekuencë "pikash të paqarta" që dukeshin jashtëzakonisht të shkëlqyera dhe jashtëzakonisht të kuqe kur filtroheshin nëpër fotografi.
Sfidon shkencën?
Në astronomi, drita e skuqur është një tregues për moshën, sepse drita derisa shtrihet, zhvendoset në të kuqe, ndërsa udhëton nëpër kozmosin në zgjerim. Këto galaktika dukej të ishin rreth 13.5 miliardë vjet të vjetra, duke i vendosur ato midis 500 dhe 700 milion vjet pas shpërthimit të madh.
"Janë banane." - tha Nelson. "Këto galaktika nuk duhet të kishin pasur kohë për t'u formuar."
Shpjegimi i ekzistencës së galaktikave kaq masive afër 'agimit të kohës' do t'u kërkonte shkencëtarëve të rishikonin ose disa rregulla bazë të kozmologjisë ose të kuptuarit se si galaktikat e para u krijuan nga retë e vogla yjesh dhe pluhuri.
“Rezulton se kemi gjetur diçka kaq të papritur, saqë në fakt krijon probleme për shkencën.” - tha Leja.
Modelet ekzistuese sugjerojnë se pas një periudhe të zgjerimit të shpejtë, universi kaloi disa qindra milionë vjet duke u ftohur mjaftueshëm që gazi të bashkohej dhe të shndërrohet në yjet e parë dhe galaktikat filluan të formohen, një periudhë e njohur si epoka e errët.
“Zbulimi i galaktikave kaq masive kaq shpejt pas shpërthimit të madh sugjeron se epokat e errëta mund të mos kenë qenë aq të errëta në fund të fundit dhe se universi mund të ketë qenë i mbushur me formimin e yjeve shumë më herët nga sa mendonim.” - tha Dr Emma Chapman, një astrofizikan në Universitetin e Nottinghamit.
Chapman tha se do të kërkoheshin vëzhgime të mëtejshme për të konfirmuar zbulimin përpara se modelet ekzistuese të braktiseshin.
"Me ritmin që JWST ka përmbysur teoritë dhe ka revolucionarizuar fusha të tëra, nuk do të më befasonte nëse do të ishte e vërtetë!" - shtoi ajo.
