Krejt çka përmban Rezoluta për Srebrenicën në OKB që Serbia e quan “komplot kundër serbëve”
Një nismë e Gjermanisë dhe e Ruandës brenda OKB-së për ta përkujtuar, reflektuar mbi gjenocidin në Srebrenicë, pritet të votohet javën që vjen (23 maj). Për këtë rezolutë ish-drejtori i BIA-s e zëvendëskryeministri i sapo emëruar në Serbi, Aleksandar Vulin ishte shprehur se po finalizohet “një komplot kundër Serbisë”, për siç ka thënë ai “shpalljen e kombit serb, si gjenocidial”.
Çka thuhet në propozim-rezolutë?
Në fillim të kësaj rezolute që pritet të dal në votim, theksohen motivet e saj, si dhe referencat në Aktgjykimet e Gjykatës së Hagës, pikërisht për përgjegjësit kryesor të Srebrenicës, si Mlladiq e Karaxhiq.
Duke kujtuar gjithashtu të gjitha vendimet e Gjykatës Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, në veçanti tetë që përmbajnë vendime fajtore për krimin e gjenocidit kundër muslimanëve boshnjakë të kryer në Srebrenicë në vitin 1995, veçanërisht vendimi i Dhomës së Apelit të Tribunalit të 19 prillit 2004 (Prokurori v. Krstiq), aktgjykimi i Dhomës së Apelit të Mekanizmit Ndërkombëtar për Tribunalet Penale i datës 8 qershor 2021 (Prokurori kundër Mlladiqit) dhe aktgjykimi i Dhomës së Apelit të Mekanizmit i datës 20 mars 2019 (Prokurori kundër Karaxhiqit), si dhe aktgjykimi ndërkombëtar Gjykata e Drejtësisë e 26 shkurtit 2007, në të cilën Gjykata vendosi se aktet e kryera në Srebrenicë përbënin akte gjenocidi,
Duke riafirmuar kundërshtimin e tij të fortë ndaj mosndëshkimit për gjenocidin, krimet kundër njerëzimit, krimet e luftës ose shkelje të tjera të së drejtës ndërkombëtare humanitare dhe ligjit ndërkombëtar të të drejtave të njeriut, dhe duke theksuar në këtë kontekst përgjegjësinë e shteteve për t'i dhënë fund mosndëshkimit dhe, për këtë qëllim, për të investiguar dhe hetuar tërësisht dhe ndjek penalisht,në përputhje me detyrimet e tyre ligjore ndërkombëtare dhe legjislacionin e tyre të brendshëm, personat përgjegjës për akte të tilla, për të shmangur përsëritjen e tyre dhe për të kërkuar paqen e qëndrueshme, drejtësinë, të vërtetën dhe pajtimin, për të cilin pjesëmarrja e viktimave dhe të mbijetuarve si dhe anëtarëve të familjeve të tyre.
Tutje, aty theksohet se nevoja për shpalljen e kësaj rezolute koinsiston edhe me 30 vjetorin e kësaj ngjarje(2025), duke shënuar edhe datën 11 korrik si Ditën Ndërkombëtare të Reflektimit dhe Përkujtimit të Gjenocidit të 1995 në Srebrenicë, që do të festohet çdo vit, si dhe rënditjen e 7 pikave për të cilat anëtarët duhet të pajtohen.
Pikat e rezolutës:
Duke vënë në dukje gjithashtu se viti 2025 do të shënojë tridhjetë vjetorin e gjenocidit në Srebrenicë, në të cilin humbën jetën të paktën 8,372, mijëra u zhvendosën dhe familjet dhe komunitetet u shkatërruan,
1. Vendos të caktojë 11 korrikun si Ditën Ndërkombëtare të Reflektimit dhe Përkujtimit të Gjenocidit të 1995 në Srebrenicë, që do të festohet çdo vit;
2. Dënon pa rezerva çdo mohim të gjenocidit të Srebrenicës si një ngjarje historike dhe u kërkon shteteve anëtare të ruajnë faktet e vërtetuara, duke përfshirë përmes sistemeve të tyre arsimore duke zhvilluar programe të përshtatshme, gjithashtu në kujtim, drejt parandalimit të mohimit dhe shtrembërimit dhe shfaqjes së gjenocideve në të ardhmen;
3. Gjithashtu dënon pa rezerva veprimet që lavdërojnë të dënuarit për krime lufte, krime kundër njerëzimit dhe gjenocid nga gjykatat ndërkombëtare, përfshirë ata që janë përgjegjës për gjenocidin e Srebrenicës;
4. Thekson rëndësinë e përfundimit të procesit të gjetjes dhe identifikimit të viktimave të mbetura të gjenocidit të Srebrenicës dhe varrimeve dinjitoze sipas tyre, dhe bën thirrje për ndjekjen e vazhdueshme të atyre autorëve të gjenocidit të Srebrenicës që ende nuk janë përballur me drejtësinë;
5. I nxit të gjitha shtetet që t'u përmbahen plotësisht detyrimeve të tyre sipas Konventës për Parandalimin dhe Ndëshkimin e Krimit të Gjenocidit, siç është e zbatueshme, dhe të drejtën ndërkombëtare zakonore për parandalimin dhe ndëshkimin e gjenocidit, duke pasur parasysh vendimet përkatëse të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë;
6. Kërkon nga Sekretari i Përgjithshëm të krijojë një program informues të titulluar "Gjenocidi i Srebrenicës dhe Kombet e Bashkuara", duke filluar aktivitetet e tij me përgatitjet për përvjetorin e tridhjetë në 2025, dhe gjithashtu i kërkon Sekretarit të Përgjithshëm të sjellë në vëmendje këtë rezolutë të të gjitha shteteve anëtare, organizatave të sistemit të Kombeve të Bashkuara dhe organizatave të shoqërisë civile për respektimin e duhur;
7. Fton të gjitha Shtetet Anëtare, organizatat e sistemit të Kombeve të Bashkuara, organizatat e tjera ndërkombëtare dhe rajonale dhe shoqërinë civile, duke përfshirë organizatat joqeveritare, institucionet akademike dhe palët e tjera të interesuara për të respektuar Ditën Ndërkombëtare, duke përfshirë kremtime dhe aktivitete të veçanta në kujtim dhe nder të viktimave të gjenocidit të vitit 1995 në Srebrenicë, si dhe edukimin e duhur dhe aktivitetet e ndërgjegjësimit të publikut.
Vendet mbështetëse deri tash
Vendet që e kanë mbështetur rezolutën deri tash (shtetet të tjera mund ta mbështesin rezolutën ndërkohë), janë: Shqipëria, Austria, Bangladeshi, Belgjika, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria, Kanada, Kili, Kroacia, Danimarka, Estonia, Finlanda, Franca, Gjermania, Irlanda, Itali, Jordani, Lihtenshtajni, Lituani, Luksemburg, Malajzi, Holandë (Mbretëria e), Zelandës së Re, Maqedonia e Veriut, Polonia, Ruanda, Sllovenia, Suedia, Turqia, Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Vanuatu.
