Petrit Halilaj e fiton Çmimin “Nasher” për Skulpturë, për të raporton “The New York Times”
Artistit Petrit Halilaj ende i kujtohet largimi nga shtëpia në moshën 12-vjeçare. Ndodhi gjatë një kapitulli brutal të Luftës së Kosovës më 1999, kur familja e tij ia doli të arrinte në një kamp refugjatësh në Shqipëri, pasi trupat serbe ia kishin vënë flakën fshatit të tij. Një psikolog në kamp kishte rekomanduar që Halilaj ta ndiqte vizatimin si treg kreativ dhe, më shumë se dy dekada më pas, kjo solli një karrierë të shquar ndërkombëtare në skulpturë.
Sachary Small, The New York Times
Njohja e aftësisë së Halilajt për të thurur narrativa personale të lirisë dhe zhvendosjes në punën e tij, një juri artistësh dhe kuratorësh e kanë zgjedhur atë laureat të Çmimit “Nasher” për vitin 2027. Çmimi përfshin 100 mijë dollarë dhe mundësinë për shpikje të programimit publik me Qendrat e Skulpturës “Nasher” në Dallas. Kjo vjen pas një vargu të ekspozitave të shquara për artistin, përfshirë atë të vitit të kaluar në Muzeun Metropolitan të Artit dhe një solo-show në muzeun “Hamburger Bahnhof” në Berlin, i cili u hap në shtator.
Ky çmim është njëri prej më prestigjiozëve në artin bashkëkohor dhe Halilaj tha në një intervistë se synon që shumën t’ia dhurojë fondacionit të tij jofitimprurës, “Hajde!”, i cili ka qenë duke punuar për ta rindërtuar Shtëpinë e Kulturës të Kosovës, pasi ishte shkatërruar gjatë luftës. “Jam i obsesionuar me rihapjen e saj dhe ky çmim do të shtojë një copë garancie” – tha artisti, i cili parashikoi se qendrat e artit do të rihapeshin brenda dy viteve të ardhshme, gati tri dekada pas shkatërrimit.
Gjatë verës, një përfaqësues i çmimit e njoftoi Halilajn se ai kishte fituar, pikërisht kur artisti ishte në krizë. Ai ishte kthyer në Kosovë për prodhimin e operës së tij “Syrigana” me një pikë nga Lugh O’Neill dhe Nina Guo. Opera e emërtuar sipas fshatit të shqiptarëve e serbëve etnikë, e tregon rrëfimin e një miti kosovar për Adamin dhe Evën të martuar në Syriganë, pasi ishin nxjerrë nga Kopshti i Edenit. Opera u përcoll nga Filharmonia e Kosovës.
Halilaj mori një thirrje urgjente nga një anëtar i produksionit rreth tetë ditë para natës hapëse. “Ne porsa morëm vesh se të gjitha rekuizitat dhe gjithçka është djegur” – iu tha atij. Në kontejnerë dhe në rrugën aty afër, dikush e kishte shkruar me sprej fjalën “Vrite.”
Megjithatë, Halilaj punoi për t’u siguruar që organizimi të vazhdonte.
Ai ishte i lumtur që bëri njerëz bashkë. “Nganjëherë, ngjarjet kulturore nuk janë lajmi më i mirë për njerëzit që duan të qëndrojnë në urrejtje dhe konflikt” – tha ai.
Çmimi “Nasher” ia njeh Halilajt përpjekjet për ta vazhduar bërjen e artit pavarësisht kundërshtimeve. “Puna e tij është posaçërisht rezonuese sot” – tha Carlos Basualdo, drejtor i Qendrës së Skulpturës “Nasher”, në një deklaratë. “Edhe për investimin e saj të thellë në humanitetin e përvojës së jetuar, edhe për mënyrën se si ajo krijon hapësira të takimeve që i kapërcejnë kufijtë artistikë, kulturorë dhe gjeografikë.”
