Teleskopi evropian niset në hapësirë për të eksploruar sekretet 'më të errëta' të universit

Të shtunën, një satelit i prodhuar në Evropë i projektuar për të zbuluar misteret e energjisë së errët dhe materies së errët u lëshua me sukses në hapësirë nga Florida. Teleskopi Euklid, i quajtur sipas matematikanit të njohur grek që ishte pionier i gjeometrisë, u nis në misionin e tij me një raketë SpaceX Falcon 9, duke u ngritur rreth orës 11 të mëngjesit EDT (1500 GMT) nga stacioni i Forcave Hapësinore Cape Canaveral. Ngritja e rëndësishme u transmetua drejtpërdrejt në Nasa TV.

Me një buxhet prej 1.1 miliardë paund (1.4 miliardë dollarë), projekti i Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA) synon të revolucionarizojë fushën e astrofizikës dhe të përmirësojë të kuptuarit tonë për gravitetin. Gjatë të paktën gjashtë viteve, misioni Euklid parashikohet të sigurojë njohuri novatore që mund të hedhin dritë mbi forcat enigmatike të energjisë së errët dhe materies së errët, të cilat shkencëtarët besojnë se përbëjnë 95% të universit të vëzhgueshëm.

Pas një fluturimi të shkurtër në hapësirë, Euklidi do të lëshohej nga Falcon për një udhëtim njëmujor drejt destinacionit të tij në orbitën diellore gati 1m milje (1.6m km) nga Toka - një pozicion i qëndrueshmërisë gravitacionale midis Tokës dhe diellit i quajtur Pika e Lagranzhit dy, ose L2, shkruan The Guardian.

Nga atje, Euklidi do të eksplorojë evolucionin e "universit të errët" duke përdorur një teleskop me kënd të gjerë për të vëzhguar galaktikat deri në 10 miliardë vite dritë nga Toka në një hapësirë të madhe qielli përtej galaktikës sonë "Rruga e Qumështit".

Anija kozmike prej 2 tonësh është gjithashtu e pajisur me instrumente të dizajnuara për të matur intensitetin dhe spektrin e dritës infra të kuqe nga ato galaktika në një mënyrë që do të përcaktojë saktësisht distancat e tyre.

Misioni fokusohet në dy komponentë themelorë të universit të errët. Njëra është materia e zezë apo e errët, skela kozmike e padukshme, por teorikisht me ndikim, që mendohet se i jep formë dhe strukturë kozmosit. Tjetra është energjia e errët, një forcë po aq enigmatike që besohet se shpjegon pse zgjerimi i universit ka qenë duke u përshpejtuar.

Shkencëtarët vlerësojnë se energjia e errët dhe materia e errët së bashku përbëjnë 95% të kozmosit, ndërsa materia e zakonshme që mund të shohim përbën vetëm 5%.

Euklidi u projektua dhe u ndërtua tërësisht nga ESA, me agjencinë amerikane të hapësirës, NASA.