Pse po i bllokon Hungaria sanksionet ndaj naftës ruse?

Ndërsa Bashkimi Evropian përpiqet të vendosë sanksione ndaj naftës ruse për luftën në Ukrainë, Hungaria është shfaqur si një nga pengesat më të mëdha për mbështetjen unanime të nevojshme nga 27 vendet anëtare të bllokut.

Presidentja e Komisionit Ekzekutiv të BE-së, Ursula von der Leyen, javën e kaluar propozoi ndërprerjen e importeve të naftës së papërpunuar ruse brenda gjashtë muajve dhe produkteve të rafinuara deri në fund të vitit për të larguar Evropën nga varësia e saj nga karburantet fosile ruse dhe për të ndërprerë një burim fitimprurës të të ardhurave që ndihmojnë në financimin e luftës së Rusisë.

Por qeveria nacionaliste e Hungarisë - një nga më miqësoret me Moskën në BE - këmbëngul se nuk do të mbështesë asnjë sanksion që synon eksportet ruse të energjisë. Hungaria është shumë e varur nga nafta dhe gazi rus dhe thotë se bojkoti i naftës në BE do të ishte një "bombë atomike" për ekonominë e saj dhe do të shkatërronte "furnizimin e qëndrueshëm të energjisë".

Ditën e hënë, Von der Leyen bëri një udhëtim të papritur në kryeqytetin e Hungarisë për negociata me kryeministrin Viktor Orban në përpjekje për të shpëtuar propozimin, por ende nuk është arritur një marrëveshje.

Associated Press sjell detaje nga bisedimet dhe shkruan për atë që mund të vijë më pas:

ÇFARË PO THOTË HUNGARIA?

Qeveria e Hungarisë ka këmbëngulur se do të bllokojë çdo propozim sanksionesh të BE-së që përfshin energjinë ruse, duke e quajtur atë një "vijë të kuqe" që kundërshton interesat e Hungarisë. Vendi merr 85% të gazit natyror dhe më shumë se 60% të naftës nga Rusia.

Orban, i konsideruar gjerësisht një nga aleatët më të afërt të presidentit rus Vladimir Putin në BE, ka mbështetur pa dëshirë sanksionet e mëparshme të BE-së ndaj Moskës, duke përfshirë një embargo ndaj qymyrit rus. Por ai ka argumentuar se lëvizje të tilla dëmtojnë më shumë bllokun se sa Rusinë.

Që nga marrja e pushtetit në vitin 2010, Orban ka thelluar varësinë e Hungarisë nga energjia ruse dhe thotë se gjeografia dhe infrastruktura energjetike e saj e bëjnë të pamundur mbylljen e naftës ruse.

“Ne thamë se sanksionet ndaj qymyrit do të ishin në rregull, sepse ato nuk prekin Hungarinë; por tani me të vërtetë kemi arritur një vijë të kuqe, një vijë të dyfishtë, sepse embargoja e naftës dhe gazit do të na shkatërronte”, tha Orban në një intervistë të premten.

Vendi pa dalje në det nuk ka port detar për të marrë dërgesat globale të naftës dhe duhet të mbështetet në tubacione.

Shndërrimi i rafinerive dhe tubacioneve të naftës të Hungarisë për të përpunuar naftë nga burime jo-ruse do të zgjaste pesë vjet dhe do të kërkonte një investim masiv, tha Orban. Kjo do të nxiste më tej çmimet e larta të energjisë, duke çuar në mbyllje dhe papunësi, shtoi ai.

A KA GJASA PËR KOMROMIS?

Përveç Hungarisë, Sllovakia dhe Republika Çeke po kërkojnë prej vitesh të heqin dorë nga nafta ruse dhe Komisioni Evropian ka thënë se është i gatshëm të ndihmojë vendet që janë veçanërisht të varura nga nafta ruse.

"Ne e pranojmë se Hungaria dhe vendet e tjera që janë pa dalje në det dhe kanë varësi të konsiderueshme energjetike nga furnizimet me naftë ruse janë në një situatë shumë specifike që kërkon që ne të gjejmë zgjidhje specifike," tha të martën zëdhënësi i komisionit Eric Mamer.

Mamer tha se Hungaria ka "shqetësime legjitime" në lidhje me furnizimet me naftë dhe se një ndërprerje e naftës ruse mund të përfshijë "afate kohore të diferencuara që korrespondojnë me situata të ndryshme të vendeve specifike".

Ai nuk specifikoi se cilat vende mund t'i ofrohet zbatimi i vonuar i një embargoje të naftës ose për sa kohë.

Në një postim në Twitter të hënën pas takimit të saj me Orban, von der Leyen tha se diskutimi kishte qenë "i dobishëm për të sqaruar çështjet që lidhen me sanksionet dhe sigurinë e energjisë" dhe se ishte bërë përparim, por "duhet punë e mëtejshme".

Ndërkohë, presidenti francez Emmanuel Macron foli me Orban të martën për "garancitë" e nevojshme për disa shtete anëtare, si Hungaria, që "janë në një situatë shumë specifike në lidhje me furnizimet e tubacioneve nga Rusia".

ÇFARË DUHET TË FITOJË HUNGARIA?

Bllokimi i paketës së sanksioneve mund të përdoret si levë në një konflikt të veçantë midis Budapestit dhe BE-së.

Blloku ka bllokuar rreth 8 miliardë dollarë fonde për rimëkëmbjen e Hungarisë nga pandemia për ato që i sheh si masa të pamjaftueshme kundër korrupsionit dhe ka nisur një proces për të ndaluar mbështetjen e mëtejshme për shkeljet e parimeve të sundimit të ligjit të BE-së.

Hungaria është akuzuar për kthim prapa në vlerat demokratike duke ushtruar kontroll të tepruar mbi gjyqësorin, duke kërcënuar lirinë e medias dhe duke mohuar të drejtat e personave LGBT.

Qeveria e Orban i mohon akuzat dhe argumenton se dënimet e BE-së janë të motivuara politikisht. Por me ekonominë e Hungarisë që është duke u rrëmbyer mes inflacionit të lartë dhe një deficiti të madh buxhetor, asaj do t'i duhen ato para të BE-së për një rimëkëmbje ekonomike.

Dhe, ndërsa zyrtarët e BE-së negociojnë me Hungarinë për të fituar mbështetjen e saj për sanksionet ndaj energjisë ruse, lirimi i fondeve të mbajtura në burim mund të shërbejë si një mjet pazaresh.