Puna përqendrohet thuajse tërësisht në qytet: Fshati mbahet nga pensionet dhe ndihma familjare
Qyteti dhe fshati i Kosovës po ndahen gjithnjë e më shumë edhe nga mënyra se si sigurohen të ardhurat.
Sipas raportit "Rezultatet e Regjistrimit të Popullsisë, Ekonomive Familjare dhe Banesave" të Agjencisë së Statistikave, në zonat urbane, pjesa e popullsisë që e kishte punën si burim kryesor u rrit nga 24,1 për qind në vitin 2011 në 32,4 për qind më 2024. Në zonat rurale, ndërkaq, ndryshimi ishte minimal: nga 21,4 në 22,4 për qind.
ReKos 2011–2024
Burimi kryesor i të ardhurave
Krahasimi i popullsisë në zonat urbane dhe rurale
| Burimi | Urbane | Rurale | ||
|---|---|---|---|---|
| 2011 | 2024 | 2011 | 2024 | |
| Puna | 24,1% | 32,4%+8,3 pp | 21,4% | 22,4%+1,0 pp |
| Investime | 0,6% | 0,3%−0,3 pp | 0,2% | 0,1%−0,1 pp |
| Pensione | 6,4% | 10,7%+4,3 pp | 6,5% | 10,9%+4,4 pp |
| Ndihma sociale | 4,4% | 2,7%−1,7 pp | 5,8% | 4,0%−1,8 pp |
| Remitancat | 2,9% | 1,9%−1,0 pp | 6,8% | 4,7%−2,1 pp |
| Nga personat e tjerë | 55,2% | 46,0%−9,2 pp | 51,7% | 47,8%−3,9 pp |
| Tjera | 6,4% | 6,0%−0,4 pp | 7,6% | 10,1%+2,5 pp |
| Gjithsej | 100,0% | 100,0% | 100,0% | 100,0% |
Qyteti rezulton se përparoi me 8,3 pikë përqindjeje, ndërsa fshati me vetëm një pikë. Hendeku urban-rural, që më 2011 ishte 2,7 pikë, arriti në plot 10 pikë më 2024.
Thënë më thjesht, rreth një në tre banorë në qytet mbështetej kryesisht te puna. Në fshat, këtë mund ta thoshte vetëm pak më shumë se një në pesë.
Mbështetja te të tjerët mbetet mbi punën
Pavarësisht përparimit urban, puna ende nuk është burimi më i përhapur.
Në krye mbetet kategoria “nga personat e tjerë”, me 46 për qind të popullsisë urbane dhe 47,8 për qind të asaj rurale. Në vitin 2011, këto përqindje ishin edhe më të larta: 55,2 për qind në qytete dhe 51,7 për qind në fshatra.
Rënia ishte shumë më e theksuar në zonat urbane, me 9,2 pikë, sesa në ato rurale, me 3,9 pikë. Megjithatë, edhe më 2024, mbështetja nga persona të tjerë e tejkalonte punën me 13,6 pikë në qytete dhe me 25,4 pikë në fshatra.
Por kjo shifër nuk duhet ngatërruar me papunësinë. ASK-ja sqaron se grafikët përfshijnë tërë popullsinë, jo vetëm personat në moshë pune. Fëmijët, me gjasë, llogariten pikërisht te kategoria “nga personat e tjerë”.
Në fshat rriten pensionet, jo puna
Pensionet shënuan rritjen më të njëtrajtshme. Pesha e tyre u ngrit nga 6,4 në 10,7 për qind në qytete dhe nga 6,5 në 10,9 për qind në fshatra.
Në zonat rurale, rritja prej 4,4 pikësh e pensioneve ishte mbi katër herë më e madhe se rritja e punës.
Remitancat ranë nga 6,8 në 4,7 për qind në fshatra dhe nga 2,9 në 1,9 për qind në qytete. Megjithatë, pesha e tyre rurale mbeti afro 2,5 herë sa ajo urbane.
Edhe ndihma sociale humbi peshë: nga 4,4 në 2,7 për qind në qytete dhe nga 5,8 në 4 për qind në fshatra.
Investimet u përgjysmuan, nga 0,6 në 0,3 për qind në zonat urbane dhe nga 0,2 në vetëm 0,1 për qind në ato rurale. Kategoria “tjera” ra lehtë në qytete, nga 6,4 në 6 për qind, por u rrit ndjeshëm në fshatra, nga 7,6 në 10,1 për qind.
